Ticari alacağım geç ödeniyor, faiz isteyebilir miyim?
Kanuna göre ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedarikinde borçlu, sözleşmedeki tarihte ya da ödeme süresinde ödemezse ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer ve şart edilmemiş olsa bile faiz işler. Ödeme günü belirtilmemişse temerrüt, kural olarak faturanın alınmasını izleyen otuz günün sonunda gerçekleşir.
Muaccel bir borcun borçlusu kural olarak alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer; ödeme günü birlikte belirlenmişse bu günün geçmesi yeterlidir. Ticari işletmeler arasındaki mal ve hizmet tedarikinde kanun, ihtara gerek olmadan temerrüt ve faiz öngörür. Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenebilir; kararlaştırılmamışsa kanuni oranlar uygulanır.
Bilmeniz gerekenler
Temerrüdün ne zaman başladığını belirleyin
Muaccel bir borcun borçlusu, kural olarak alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Ödeme günü birlikte belirlenmişse ya da sözleşmede saklı tutulan bir hakla usulüne uygun bildirimle belirlenmişse, bu günün geçmesiyle temerrüt gerçekleşir.
TBK m. 117/1
“Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.”
Maddenin tamamı →TBK m. 117/2
“Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle;”
Maddenin tamamı →Ticari tedarikte ihtar gerekmez
Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki için yapılan işlemlerde, edimini yerine getiren alacaklıya borçlu sözleşmedeki tarihte ya da ödeme süresinde ödeme yapmazsa, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı haller dışında ihtara gerek olmadan temerrüde düşer. Alacaklı, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır.
TTK m. 1530/2
“Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde”
“borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer.”
Maddenin tamamı →TTK m. 1530/3
“Mütemerrit borçlunun alacaklısı sözleşmede öngörülen tarihten ya da ödeme süresinin sonunu takip eden günden itibaren, şart edilmemiş olsa bile faize hak kazanır.”
Maddenin tamamı →Ödeme günü yoksa otuz gün, sözleşmede en fazla altmış gün
Sözleşmede ödeme günü yoksa borçlu, kural olarak faturayı aldığı günü izleyen otuz günün sonunda temerrüde düşer. Sözleşmedeki ödeme süresi kural olarak en fazla altmış gündür; taraflar alacaklı aleyhine ağır bir haksızlık yaratmamak koşuluyla açıkça anlaşarak daha uzun süre öngörebilir. Alacaklı küçük veya orta ölçekli işletmeyse ya da borçlu büyük ölçekli işletmeyse süre altmış günü aşamaz.
TTK m. 1530/4
“Faturanın veya eş değer ödeme talebinin borçlu tarafından alınmasını takip eden otuz günlük sürenin sonunda.”
Maddenin tamamı →TTK m. 1530/5
“Sözleşmede öngörülen ödeme süresi, faturanın veya eş değer ödeme talebinin veya mal veya hizmetin alındığı veya mal veya hizmetin gözden geçirme ve kabul usulünün tamamlandığı tarihten itibaren en fazla altmış gün olabilir.”
“Ancak alacaklının küçük yahut orta ölçekli işletme (KOBİ) veya tarımsal ya da hayvansal üretici olduğu veya borçlunun büyük ölçekli işletme sıfatını taşıdığı hâllerde, ödeme süresi, altmış günü aşamaz.”
Maddenin tamamı →Faiz oranını belirleyin
Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir. Sözleşmede oran yoksa kanuni faiz, Merkez Bankasının reeskont oranına bağlı olarak hesaplanır. Merkez Bankasının kısa vadeli avanslara uyguladığı faiz oranı daha yüksekse, ticari işlerde temerrüt faizi sözleşme olmasa bile bu oran üzerinden istenebilir.
TTK m. 8/1
“Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir.”
Maddenin tamamı →3095 s. K. m. 1
“miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır.”
Maddenin tamamı →3095 s. K. m. 2/2
“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir.”
Maddenin tamamı →Mal ve hizmet tedarikinde geç ödeme faizi
Ticari işletmeler arası mal ve hizmet tedarikinde temerrüt faizi oranı sözleşmede öngörülmemişse uygulanacak oranı ve tahsil masrafları için istenebilecek asgari giderim tutarını Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder. Temerrüde düşen borçlu, kusuru olmadığını ispat edemezse geç ödemeden doğan zararı da gidermekle yükümlüdür.
TTK m. 1530/7
“temerrüt faiz oranının sözleşmede öngörülmediği veya ilgili hükümlerin geçersiz olduğu hâllerde uygulanacak faiz oranını”
“alacağın tahsili masrafları için talep edilebilecek asgari giderim tutarını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası her yıl ocak ayında ilan eder.”
Maddenin tamamı →TBK m. 118
“Temerrüde düşen borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat etmedikçe, borcun geç ifasından dolayı alacaklının uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür.”
Maddenin tamamı →Anlaşamazsanız önce arabulucu
Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak ve tazminat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
TTK m. 5/A-1
“Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Kanuni faiz ve temerrüt faizinde faize faiz yürütülemez. Faizin anaparaya eklenmesi şartı ancak cari hesaplarda ve her iki taraf için ticari iş niteliğindeki ödünç sözleşmelerinde, üç aydan az olmamak üzere geçerlidir.
3095 s. K. m. 3/1
“Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez.”
Maddenin tamamı →
TTK m. 8/2
“Üç aydan aşağı olmamak üzere, faizin anaparaya eklenerek birlikte tekrar faiz yürütülmesi şartı, yalnız cari hesaplarla her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç sözleşmelerinde geçerlidir.”
Maddenin tamamı →
Bir tacirin borçları kural olarak ticaridir. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, kanunda aksine hüküm yoksa diğeri için de ticari iş sayılır.
TTK m. 19/1
“Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır.”
Maddenin tamamı →
TTK m. 19/2
“Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.”
Maddenin tamamı →
Yabancı para borcunda sözleşmede daha yüksek faiz kararlaştırılmamışsa, devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.
3095 s. K. m. 4/A
“Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2022/2939 E., 2022/5159 K. · 27.05.2022Kararın tamamı →Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2016/20341 E., 2019/3025 K. · 07.03.2019Kararın tamamı →Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2016/6093 E., 2018/1045 K. · 19.03.2018Kararın tamamı →Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 2016/3718 E., 2018/297 K. · 31.01.2018Kararın tamamı →Terimler
- Temerrüt
- Borcun zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle borçlunun hukuken gecikmiş sayılması; muaccel borçlarda kural olarak alacaklının ihtarıyla gerçekleşir. Gecikme faizi ve tazminat gibi sonuçlar doğurur.
- Muaccel
- Vadesi gelmiş, alacaklının ifasını artık isteyebileceği borç. Süre kararlaştırılmamışsa borç kural olarak doğduğu anda muaccel olur.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.