Alacağıma ne kadar faiz işler?
Kanuna göre faiz oranı sözleşmede belirlenmemişse yıllık kanuni faiz, Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır. Temerrüt faizi de sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça bu orana göre ödenir.
Türk Borçlar Kanunu veya Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hâllerde oran sözleşmede belirlenmemişse kanuni faiz uygulanır. Bir miktar parayı ödemekte temerrüde düşen borçlu, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça geçmiş günler için temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür. Sözleşmeyle kararlaştırılabilecek faiz oranlarının kanuni üst sınırları vardır.
Bilmeniz gerekenler
Kanuni faiz oranı
Faiz ödenmesi gereken hâllerde oran sözleşmede belirlenmemişse faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yıllık olarak ödenir. Bu oran 30 Haziran'da beş puan veya daha fazla değişmişse, yılın ikinci yarısında yeni oranın yüzde sekseni geçerli olur.
3095 s. K. m. 1
“miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden yapılır.”
“Söz konusu reeskont oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından beş puan veya daha çok farklı ise, yılın ikinci yarısında 30 Haziran günü belirlenen oranın yüzde sekseni geçerli olur.”
Maddenin tamamı →Temerrüt faizi
Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Ödeme günü birlikte belirlenmişse bu günün geçmesiyle, haksız fiilde ise fiilin işlendiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça geçmiş günler için kanuni faiz oranında temerrüt faizi öder.
TBK m. 117/1
“Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.”
Maddenin tamamı →TBK m. 117/2
“Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle;”
“haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur.”
Maddenin tamamı →3095 s. K. m. 2/1
“Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1 inci maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur.”
Maddenin tamamı →Ticari işlerde
Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı kanuni faizden yüksekse, ticari işlerde aralarında sözleşme olmasa bile temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir.
3095 s. K. m. 2/2
“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise, arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir.”
Maddenin tamamı →Sözleşmedeki faiz sınırları
Sözleşmeyle kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, mevzuata göre belirlenen oranın yüzde elli fazlasını; yıllık temerrüt faizi oranı ise bu oranın yüzde yüz fazlasını aşamaz.
TBK m. 88/2
“Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık faiz oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde elli fazlasını aşamaz.”
Maddenin tamamı →TBK m. 120/2
“Sözleşme ile kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, birinci fıkra uyarınca belirlenen yıllık faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamaz.”
Maddenin tamamı →Akdi faiz ile temerrüt faizi
Sözleşmede akdi faiz kararlaştırılmış ama temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve akdi faiz kanuni orandan yüksekse, temerrüt faizi için akdi faiz oranı geçerli olur.
TBK m. 120/3
“Akdî faiz oranı kararlaştırılmakla birlikte sözleşmede temerrüt faizi kararlaştırılmamışsa ve yıllık akdî faiz oranı da birinci fıkrada belirtilen faiz oranından fazla ise, temerrüt faizi oranı hakkında akdî faiz oranı geçerli olur.”
Maddenin tamamı →Faize faiz
Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep, yani bileşik faiz yürütülemez; Türk Ticaret Kanunu hükümleri saklıdır. Temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemez.
3095 s. K. m. 3/1
“Kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz yürütülemez.”
Maddenin tamamı →TBK m. 121/3
“Temerrüt faizine, ayrıca temerrüt faizi yürütülemez.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Dikkat
Yabancı para borçlarında sözleşmede daha yüksek faiz kararlaştırılmamışsa, Devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.
3095 s. K. m. 4/A
“Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.”
Maddenin tamamı →
Temerrüt faizini aşan bir zarara uğradıysanız, borçlu kusursuz olduğunu ispat etmedikçe bu zararı da gidermekle yükümlüdür.
TBK m. 122/1
“Alacaklı, temerrüt faizini aşan bir zarara uğramış olursa, borçlu kendisinin hiçbir kusuru bulunmadığını ispat etmedikçe, bu zararı da gidermekle yükümlüdür.”
Maddenin tamamı →
Diğer kanunlarda daha yüksek temerrüt faizi öngören hükümler saklıdır.
3095 s. K. m. 4
“Diğer kanunların, bu Kanunda öngörülen orandan fazla temerrüt faizi ödenmesine ilişkin hükümleri saklıdır.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
Terimler
- Muaccel
- Vadesi gelmiş, alacaklının ifasını artık isteyebileceği borç. Süre kararlaştırılmamışsa borç kural olarak doğduğu anda muaccel olur.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.