Ticari bir alacak için dava açmadan önce arabulucuya gitmem gerekir mi?
Kanuna göre ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Arabulucuya başvurulmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
Ticari davalardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabulucu başvuruyu altı hafta içinde sonuçlandırır. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak dava dilekçesine eklenerek dava açılabilir.
Bilmeniz gerekenler
Uyuşmazlığın kapsamda olup olmadığına bakın
Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır. Bunlardan konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında önce arabulucuya başvurulmalıdır.
TTK m. 4/1
“Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları”
Maddenin tamamı →TTK m. 5/A-1
“Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”
Maddenin tamamı →Doğru büroya başvurun
Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro yoksa görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Kendinize ve elinizdeyse karşı tarafa ait iletişim bilgilerini büroya vermelisiniz.
HUAK m. 18/A-4
“Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yer arabuluculuk bürosuna, arabuluculuk bürosu kurulmayan yerlerde ise görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır.”
Maddenin tamamı →HUAK m. 18/A-6
“Başvuran taraf, kendisine ve elinde bulunması hâlinde karşı tarafa ait her türlü iletişim bilgisini arabuluculuk bürosuna verir.”
Maddenin tamamı →Sürecin süresini bilin
Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hallerde en fazla iki hafta uzatılabilir.
TTK m. 5/A-2
“Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır.”
“Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.”
Maddenin tamamı →İlk toplantıya katılın
Geçerli bir mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf son tutanakta belirtilir. Bu taraf davada haklı çıksa bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.
HUAK m. 18/A-11
“Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir”
“bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.”
Maddenin tamamı →Anlaşma olursa
Ticari uyuşmazlıklarda avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmadan ilam niteliğinde belge sayılır. Diğer hallerde taraflar anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi verilmesini isteyebilir. Üzerinde anlaşılan konularda taraflar dava açamaz.
HUAK m. 18/4
“ticari uyuşmazlıklar bakımından ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır.”
Maddenin tamamı →HUAK m. 18/2
“Taraflar arabuluculuk faaliyeti sonunda bir anlaşmaya varırlarsa, bu anlaşma belgesinin icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesini talep edebilirler.”
Maddenin tamamı →HUAK m. 18/5
“Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz.”
Maddenin tamamı →Anlaşma olmazsa dava
Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın aslını ya da arabulucunun onayladığı örneğini dava dilekçesine eklemelisiniz. Arabulucuya başvurmadan açılan dava, dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
HUAK m. 18/A-2
“Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.”
“Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
HUAK m. 18/A-15
“Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.”
Maddenin tamamı →
Özel kanunlarda tahkim ya da başka bir çözüm yoluna başvurma zorunluluğu varsa veya taraflar arasında tahkim sözleşmesi bulunuyorsa dava şartı arabuluculuk hükümleri uygulanmaz.
HUAK m. 18/A-18
“Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz.”
Maddenin tamamı →
Dava açılmadan önce ihtiyati haciz kararı alındıysa, İcra ve İflas Kanunundaki dava açma süresi arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar işlemez.
HUAK m. 18/A-16
“ihtiyati haciz kararı verilmesi hâlinde ise 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 264 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dava açma süresi,”
“arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2025/2978 E., 2025/5081 K. · 22.10.2025Kararın tamamı →Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2025/2677 E., 2025/5038 K. · 21.10.2025Kararın tamamı →Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2025/3292 E., 2025/5039 K. · 21.10.2025Kararın tamamı →Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2025/1495 E., 2025/3048 K. · 26.05.2025Kararın tamamı →Terimler
- Dava şartı
- Mahkemenin davanın esasına girip karar verebilmesi için bulunması gereken koşullar; mahkemenin görevli olması, tarafların dava ehliyeti, hukuki yarar ve kanunda öngörülen hâllerde arabulucuya başvurulmuş olması gibi. Giderilemeyen bir eksiklik varsa dava usulden reddedilir.
- Son tutanak
- Arabuluculuk sürecinin sonunda tarafların anlaşıp anlaşmadığını gösteren ve arabulucunun düzenlediği belge. Dava şartı arabuluculukta, anlaşılamadığını gösteren son tutanak dava dilekçesine eklenir.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.