İşçilik alacağım için önce arabulucuya mı gitmeliyim?
Evet, kanuna göre kıdem, ihbar, ücret gibi işçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları bu zorunluluğun dışındadır.
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabulucu başvuruyu kural olarak üç hafta içinde sonuçlandırır; anlaşma olmazsa düzenlenen son tutanakla dava açılabilir.
Bilmeniz gerekenler
Hangi davalarda zorunlu
Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan alacak ve tazminat talepleri ile işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir. Bu alacak ve tazminatla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da bu kurala tabidir.
İş Mahkemeleri K. m. 3/1
“Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”
“Bu alacak ve tazminatla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları hakkında birinci cümle hükmü uygulanır.”
Maddenin tamamı →Başvuru nereye yapılır
Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Büro kurulmayan yerlerde görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne başvurulur.
İş Mahkemeleri K. m. 3/5
“Başvuru karşı tarafın, karşı taraf birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna”
Maddenin tamamı →Süreç ne kadar sürer, kim katılır
Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir. Görüşmelere bizzat, kanuni temsilciniz veya avukatınız aracılığıyla katılabilirsiniz; işveren yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışanıyla da temsil edilebilir.
İş Mahkemeleri K. m. 3/10
“Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır.”
“Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla bir hafta uzatılabilir.”
Maddenin tamamı →İş Mahkemeleri K. m. 3/18
“Arabuluculuk görüşmelerine taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatları aracılığıyla katılabilirler.”
“İşverenin yazılı belgeyle yetkilendirdiği çalışanı da görüşmelerde işvereni temsil edebilir ve son tutanağı imzalayabilir.”
Maddenin tamamı →İlk toplantıya katılmamanın sonucu
Geçerli bir mazeret olmadan ilk toplantıya katılmazsanız, davada haklı çıksanız bile karşı tarafın yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulursunuz. Ayrıca lehinize tarifeye göre belirlenen vekâlet ücretinin yalnızca yarısına hükmedilir.
İş Mahkemeleri K. m. 3/12
“Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle”
“bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur.”
“Ayrıca bu taraf lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir.”
Maddenin tamamı →Anlaşırsanız
Anlaşırsanız, üzerinde anlaşılan konular için daha sonra dava açamazsınız. Anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi alınırsa ya da belge taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından birlikte imzalanırsa ilam niteliğinde belge sayılır.
HUAK m. 18/5
“Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz.”
Maddenin tamamı →HUAK m. 18/2
“Bu şerhi içeren anlaşma, ilam niteliğinde belge sayılır.”
Maddenin tamamı →HUAK m. 18/4
“taraflar ve avukatları ile arabulucunun, ticari uyuşmazlıklar bakımından ise avukatlar ile arabulucunun birlikte imzaladıkları anlaşma belgesi, icra edilebilirlik şerhi aranmaksızın ilam niteliğinde belge sayılır.”
Maddenin tamamı →Anlaşamazsanız dava
Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanağın aslını veya arabulucunun onayladığı örneğini dava dilekçenize eklemelisiniz. İşe iade talebinde dava, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde açılmalıdır.
İş Mahkemeleri K. m. 3/2
“Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.”
Maddenin tamamı →İş K. m. 20/1
“son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Arabulucuya başvurmadan dava açarsanız dava, başka bir işlem yapılmadan usulden reddedilir. İşe iade davasında bu ret kararının tebliğinden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvurulabilir.
İş Mahkemeleri K. m. 3/2
“Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.”
Maddenin tamamı →
İş K. m. 20/1
“Kesinleşen ret kararının da resen tebliğinden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvurulabilir.”
Maddenin tamamı →
Arabuluculuk bürosuna başvurduğunuz tarihten son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.
İş Mahkemeleri K. m. 3/17
“Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez.”
Maddenin tamamı →
Taraflara ulaşılamaz, taraflar katılmaz veya görüşme iki saatten kısa sürüp anlaşma olmazsa, iki saatlik arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bu ücret yargılama giderlerinden sayılır.
İş Mahkemeleri K. m. 3/14
“iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.”
“Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2025/7025 E., 2025/8092 K. · 20.10.2025Kararın tamamı →Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2025/2303 E., 2025/3483 K. · 17.04.2025Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2018/16499 E., 2019/2401 K. · 05.02.2019Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2019/17 E., 2019/1921 K. · 24.01.2019Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2018/16504 E., 2019/1548 K. · 22.01.2019Kararın tamamı →Terimler
- Dava şartı
- Mahkemenin davanın esasına girip karar verebilmesi için bulunması gereken koşullar; mahkemenin görevli olması, tarafların dava ehliyeti, hukuki yarar ve kanunda öngörülen hâllerde arabulucuya başvurulmuş olması gibi. Giderilemeyen bir eksiklik varsa dava usulden reddedilir.
- Son tutanak
- Arabuluculuk sürecinin sonunda tarafların anlaşıp anlaşmadığını gösteren ve arabulucunun düzenlediği belge. Dava şartı arabuluculukta, anlaşılamadığını gösteren son tutanak dava dilekçesine eklenir.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.