Arkadaşıma kefil oldum, borcunu ödemiyor, ne olacak?
Kanuna göre adi kefalette alacaklı kural olarak önce borçluya başvurmadıkça kefili takip edemez. Müteselsil kefalette ise borçlu ifada gecikmiş ve ihtar sonuçsuz kalmışsa ya da borçlu açıkça ödeme güçsüzlüğü içindeyse alacaklı doğrudan kefile başvurabilir; kefil her durumda sözleşmedeki azami miktara kadar sorumludur.
Kefil, borçlunun borcunu ödememesinin sonuçlarından alacaklıya karşı kişisel olarak sorumlu olmayı üstlenir. Kefalet yazılı yapılmalı; kefil azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefalette bu sıfatını kendi el yazısıyla belirtmelidir. Kefil her durumda sözleşmede yazan azami miktara kadar sorumludur ve ödediği ölçüde alacaklının haklarına halef olur.
Bilmeniz gerekenler
Sözleşmenin şeklini kontrol edin
Kefalet sözleşmesi yazılı yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefil azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil ise bu sıfatını sözleşmede kendi el yazısıyla belirtmelidir.
TBK m. 583/1
“Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz.”
“Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır.”
Maddenin tamamı →Evliyseniz eşin yazılı rızası gerekir
Mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı ya da yasal ayrı yaşama hakkı yoksa, eşlerden biri ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rıza en geç sözleşme kurulurken verilmelidir. Kanunda sayılan bazı ticari ve mesleki kefaletlerde eşin rızası aranmaz.
TBK m. 584/1
“Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir”
“bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır.”
Maddenin tamamı →TBK m. 584/3
“Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler”
“kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası aranmaz.”
Maddenin tamamı →Adi mi müteselsil mi olduğunuza bakın
Adi kefalette alacaklı, kesin aciz belgesi alınması ya da borçlunun iflası gibi kanunda sayılan haller dışında, borçluya başvurmadıkça kefili takip edemez. Müteselsil kefalette alacaklı, borçlu ifada gecikmiş ve ihtar sonuçsuz kalmışsa ya da borçlu açıkça ödeme güçsüzlüğü içindeyse borçluyu takip etmeden kefile başvurabilir.
TBK m. 585/1
“Adi kefalette alacaklı, borçluya başvurmadıkça, kefili takip edemez; ancak, aşağıdaki hâllerde doğrudan doğruya kefile başvurabilir:”
“1. Borçlu aleyhine yapılan takibin sonucunda kesin aciz belgesi alınması.”
“3. Borçlunun iflasına karar verilmesi.”
Maddenin tamamı →TBK m. 586/1
“alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir.”
Maddenin tamamı →Sorumluluğunuzun sınırını bilin
Kefil, her durumda kefalet sözleşmesinde belirtilen azami miktara kadar sorumludur. Sözleşmede açıkça kararlaştırılmamışsa kefil, borçlunun yalnızca kefalet sözleşmesinden sonraki borçlarından sorumludur.
TBK m. 589/1
“Kefil, her durumda kefalet sözleşmesinde belirtilen azamî miktara kadar sorumludur.”
Maddenin tamamı →TBK m. 589/3
“Sözleşmede açıkça kararlaştırılmamışsa kefil, borçlunun sadece kefalet sözleşmesinin kurulmasından sonraki borçlarından sorumludur.”
Maddenin tamamı →Ödediyseniz borçluya başvurun
Kefil, alacaklıya ödediği ölçüde onun haklarına halef olur ve bu hakları asıl borç muaccel olunca kullanabilir. Borcu ödeyen kefil durumu borçluya bildirmelidir; bildirmezse ve borçlu bilmeden alacaklıya tekrar öderse rücu hakkını kaybeder.
TBK m. 596/1
“Kefil, alacaklıya ifada bulunduğu ölçüde, onun haklarına halef olur. Kefil, bu hakları asıl borç muaccel olunca kullanabilir.”
Maddenin tamamı →TBK m. 597/1
“Borcu tamamen veya kısmen ödeyen kefil, durumu borçluya bildirmek zorundadır.”
Maddenin tamamı →TBK m. 597/2
“Kefil, bu bildirimde bulunmazsa ve ödemeyi bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen borçlu da alacaklıya ifada bulunursa, rücu hakkını kaybeder.”
Maddenin tamamı →Kefaletin sona ermesi
Asıl borç hangi sebeple olursa olsun sona erince kefil de borcundan kurtulur. Gerçek kişinin verdiği kefalet, sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yıl geçince kendiliğinden ortadan kalkar.
TBK m. 598/1
“Hangi sebeple olursa olsun, asıl borç sona erince, kefil de borcundan kurtulur.”
Maddenin tamamı →TBK m. 598/3
“Bir gerçek kişi tarafından verilmiş olan her türlü kefalet, buna ilişkin sözleşmenin kurulmasından başlayarak on yılın geçmesiyle kendiliğinden ortadan kalkar.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Borçlu temerrüde düşmüşse ya da mali durumu kötüleşerek kefilin riski önemli ölçüde artmışsa, kefil borçludan güvence isteyebilir ve borç muaccel olmuşsa borçtan kurtarılmasını talep edebilir.
TBK m. 595
“Kefil, aşağıdaki durumlarda asıl borçludan güvence verilmesini ve borç muaccel olmuşsa, borçtan kurtarılmasını isteyebilir:”
“2. Asıl borçlu temerrüde düşmüşse”
“3. Asıl borçlunun mali durumunun kötüleşmesi, güvencelerin değer kaybetmesi veya borçlunun kusuru sonucunda kefil için mevcut tehlike, kefaletin yapıldığı tarihe göre önemli ölçüde artmışsa.”
Maddenin tamamı →
Kanundan aksi anlaşılmadıkça kefil, kanunun kendisine tanıdığı haklardan önceden feragat edemez.
TBK m. 582/3
“Kanundan aksi anlaşılmadıkça kefil, bu bölümde kendisine tanınan haklardan önceden feragat edemez.”
Maddenin tamamı →
Kefilin sorumluluğunu artıran sonradan yapılan değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz.
TBK m. 583/3
“Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/6199 E., 2025/3931 K. · 02.06.2025Kararın tamamı →Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/5751 E., 2024/2641 K. · 01.04.2024Kararın tamamı →Terimler
- Kefalet
- Kefilin, borçlu borcunu ödemezse bunun sonuçlarından alacaklıya karşı kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşme. Geçerliliği için kanunda yazılı şekil ve kefilin sorumlu olacağı azami miktarın belirtilmesi gibi koşullar aranır.
- Rücu
- Başkasının payına düşeni de ödeyen ya da başkası yerine ödeme yapan kişinin, ödediğini asıl sorumludan veya diğer sorumlulardan geri istemesi.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.