Şahıstan aldığım ikinci el araç ya da eşya ayıplı çıktı
Kanuna göre satıcı ayıbı bilmese bile sorumludur; alıcı ise malı imkân bulur bulmaz gözden geçirip ayıbı uygun bir süre içinde satıcıya bildirmelidir. Ayıp halinde sözleşmeden dönme, bedelde indirim, ücretsiz onarım veya ayıpsız benzeriyle değiştirme seçeneklerinden birini kullanabilirsiniz.
Tüketici işlemi sayılmayan, iki kişi arasındaki satışta ayıptan sorumluluk Türk Borçlar Kanununa göre belirlenir. Satıcı, bildirdiği niteliklerin bulunmamasından ve malın değerini ya da beklenen faydasını önemli ölçüde azaltan ayıplardan, bunları bilmese bile sorumludur. Alıcı malı gözden geçirmek ve ayıbı uygun süre içinde bildirmek zorundadır.
Bilmeniz gerekenler
Satıcının neden sorumlu olduğunu bilin
Satıcı, size bildirdiği niteliklerin malda bulunmamasından ve malın kullanım amacı bakımından değerini ya da sizin beklediğiniz faydayı ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan ayıplardan sorumludur. Satıcı bu ayıpları bilmese bile sorumluluk devam eder.
TBK m. 219/1
“Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi”
“kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.”
Maddenin tamamı →TBK m. 219/2
“Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.”
Maddenin tamamı →Bildiğiniz ya da görebileceğiniz ayıplar
Satış sırasında bildiğiniz ayıplardan satıcı sorumlu değildir. Malı yeterince gözden geçirseydiniz görebileceğiniz ayıplardan ise satıcı, ancak böyle bir ayıp bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumludur.
TBK m. 222/1
“Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir.”
Maddenin tamamı →TBK m. 222/2
“Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur.”
Maddenin tamamı →Malı gözden geçirin ve ayıbı bildirin
Malı teslim aldıktan sonra imkân bulur bulmaz gözden geçirmeli ve ayıp görürseniz uygun bir süre içinde satıcıya bildirmelisiniz. Bunu ihmal ederseniz malı kabul etmiş sayılırsınız. Olağan incelemeyle anlaşılamayan bir ayıp sonradan ortaya çıkarsa hemen bildirmeniz gerekir.
TBK m. 223/1
“Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.”
Maddenin tamamı →TBK m. 223/2
“Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır.”
“Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir;”
Maddenin tamamı →Seçimlik haklarınızdan birini kullanın
Satıcının sorumlu olduğu ayıpta malı geri vermeye hazır olduğunuzu bildirerek sözleşmeden dönebilir, malı tutup ayıp oranında indirim isteyebilir, aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım ya da imkân varsa ayıpsız benzeriyle değiştirme isteyebilirsiniz. Genel hükümlere göre tazminat isteme hakkınız saklıdır.
TBK m. 227/1
“Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.”
“Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.”
“Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.”
“İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.”
Maddenin tamamı →TBK m. 227/2
“Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.”
Maddenin tamamı →Sözleşmeden dönerseniz
Sözleşmeden dönen alıcı malı, ondan elde ettiği yararlarla birlikte geri verir. Buna karşılık ödediği bedelin faiziyle birlikte geri verilmesini ve ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesini isteyebilir.
TBK m. 229/1
“Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür.”
“Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi.”
“Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi.”
Maddenin tamamı →İki yıllık süreyi kaçırmayın
Satıcı daha uzun bir süre üstlenmemişse, ayıptan doğan her türlü dava, ayıp sonradan ortaya çıksa bile malın size devrinden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar. Satıcı ayıplı malı devretmekte ağır kusurluysa bu süreden yararlanamaz.
TBK m. 231/1
“Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.”
Maddenin tamamı →TBK m. 231/2
“Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Satıcı malı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurluysa, ayıptan sorumluluğu kaldıran ya da sınırlayan anlaşmalar kesin olarak hükümsüzdür. Böyle bir satıcı, ayıbın süresinde bildirilmediğini ileri sürerek de sorumluluktan kurtulamaz.
TBK m. 221
“Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, ayıptan sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.”
Maddenin tamamı →
TBK m. 225/1
“Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz.”
Maddenin tamamı →
Satıcı ticari veya mesleki amaçla satış yapıyor ve siz ticari ya da mesleki olmayan amaçla alıyorsanız işlem tüketici işlemi sayılır ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uygulanır.
TKHK m. 2
“Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.”
Maddenin tamamı →
TKHK m. 3
“Satıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan”
“Tüketici: Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi,”
“Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan”
Maddenin tamamı →
Satıcı, aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen verip uğradığınız zararın tamamını giderirse seçimlik haklarınızı kullanmanızı önleyebilir.
TBK m. 227/3
“Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2023/4007 E., 2024/3633 K. · 08.11.2024Kararın tamamı →Terimler
- Kusur
- Hukukun beklediği davranıştan bilerek ya da gereken özeni göstermeyerek ayrılma; özel hukukta kast ve ihmal, ceza hukukunda kast ve taksir biçimleri vardır. Tazminatın ve cezanın belirlenmesinde ağırlığı dikkate alınır.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.