Dükkan ya da işyeri kiracısıyım, haklarım neler?
Kanuna göre çatılı işyeri kiralarında da kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. İşyeri kiralarında kiraya veren, haklı sebep olmadıkça kira ilişkisinin devrine rıza vermekten kaçınamaz.
Borçlar Kanunu, konut kiraları ile çatılı işyeri kiralarını aynı bölümde düzenler. Süre bitiminde sözleşmenin uzaması, on yıl kuralı ve kira artışı sınırı bu bölümde yer alır. İşyeri kiralarına özgü olarak kiraya veren, haklı sebep olmadıkça kira ilişkisinin devrine rıza vermekten kaçınamaz.
Bilmeniz gerekenler
Kapsam: çatılı işyerleri
Konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümler, bunlarla birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşya için de uygulanır. Ancak niteliği gereği geçici kullanıma özgülenmiş taşınmazların altı ay ve daha kısa süreyle kiralanmasında bu hükümler uygulanmaz.
TBK m. 339/1
“Konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümler, bunlarla birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşya hakkında da uygulanır.”
“Ancak bu hükümler, niteliği gereği geçici kullanıma özgülenmiş taşınmazların altı ay ve daha kısa süreyle kiralanmalarında uygulanmaz.”
Maddenin tamamı →Süre bitimi ve on yıl kuralı
Kiracı süre bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar ve kiraya veren süre bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. On yıllık uzama süresi sonunda ise kiraya veren, her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeden sözleşmeye son verebilir.
TBK m. 347/1
“Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır.”
“Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez.”
“on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.”
Maddenin tamamı →Kira artışı sınırı
Yenilenen kira dönemleri için yapılan artış anlaşmaları, bir önceki kira yılında TÜFE'deki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu hüküm, kanunun konut ve çatılı işyeri kiralarına ayrılan bölümünde yer alır.
TBK m. 344/1
“Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki oniki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir.”
Maddenin tamamı →İşyerinin devri
Kira ilişkisini devretmek için kiraya verenin yazılı rızası gerekir. Ancak işyeri kiralarında kiraya veren, haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz.
TBK m. 323/1
“Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça, kira ilişkisini başkasına devredemez.”
“Kiraya veren, işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz.”
Maddenin tamamı →Devreden kiracının sorumluluğu
İşyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur.
TBK m. 323/3
“İşyeri kiralarında devreden kiracı, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olur.”
Maddenin tamamı →Kiracının ölümünde
Ölen kiracının ortakları veya bu ortakların aynı meslek ve sanatı yürüten mirasçıları, sözleşmeye ve kanun hükümlerine uydukları sürece taraf olarak kira sözleşmesini sürdürebilir.
TBK m. 356
“Ölen kiracının ortakları veya bu ortakların aynı meslek ve sanatı yürüten mirasçıları ve ölen kiracı ile birlikte aynı konutta oturanlar, sözleşmeye ve kanun hükümlerine uydukları sürece, taraf olarak kira sözleşmesini sürdürebilirler.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olarak, kiralananda bulunan ve döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir.
TBK m. 336/1
“Taşınmaz kiralarında kiraya veren, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedelinin güvencesi olmak üzere, kiralananda bulunan ve kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan taşınırlar üzerinde hapis hakkına sahiptir.”
Maddenin tamamı →
Kanun bu koruyucu hükümleri "çatılı" işyeri kiraları için öngörür.
TBK m. 339/1
“Konut ve çatılı işyeri kiralarına ilişkin hükümler, bunlarla birlikte kullanımı kiracıya bırakılan eşya hakkında da uygulanır.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2017/1437 E., 2017/793 K. · 06.02.2017Kararın tamamı →Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2017/1455 E., 2017/716 K. · 26.01.2017Kararın tamamı →Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2017/1539 E., 2017/471 K. · 24.01.2017Kararın tamamı →Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, 2015/9121 E., 2016/314 K. · 25.01.2016Kararın tamamı →Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2026/1213 E., 2026/1751 K. · 30.03.2026Kararın tamamı →Terimler
- Müteselsil sorumluluk
- Birden fazla borçlunun her birinin borcun tamamından sorumlu olması. Alacaklı borcun tamamını dilediği borçludan isteyebilir; ödeyen, diğerlerine payları oranında başvurabilir.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.