İşten çıkarıldım, haklarım neler?
Kanuna göre işten çıkarılan işçi, şartları varsa bildirim süresi ücreti tutarında tazminat, kıdem tazminatı ve kullanmadığı yıllık izinlerin ücretini isteyebilir. Ödenmeyen alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir.
İşveren iş sözleşmenizi feshettiğinde, fesih şekline ve çalışma sürenize göre ihbar tazminatı, kıdem tazminatı ve kullanılmayan izin ücreti gibi alacaklar gündeme gelir. Kanun, işverenin fesih bildirimini yazılı yapmasını ve sebebi açıkça belirtmesini ister. Sözleşme sona erdiğinde ücretinizin ve para ile ölçülebilen haklarınızın tam ödenmesi zorunludur.
Bilmeniz gerekenler
Fesih bildirimini ve sebebini inceleyin
Kanuna göre işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmek zorundadır. Davranışınız veya veriminizle ilgili bir nedenle çıkarılıyorsanız, kural olarak önce savunmanızın alınması gerekir.
İş K. m. 19/1
“İşveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.”
Maddenin tamamı →İş K. m. 19/2
“Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez.”
Maddenin tamamı →Bildirim süresine uyulup uyulmadığına bakın
Belirsiz süreli sözleşmede işveren, çalışma sürenize göre iki ile sekiz hafta arasında değişen bildirim süresine uymak zorundadır. Bu süreye uyulmadıysa, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat (ihbar tazminatı) talep edebilirsiniz.
İş K. m. 17/2
“İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra”
“İşi üç yıldan fazla sürmüş işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra”
Maddenin tamamı →İş K. m. 17/5
“Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır.”
Maddenin tamamı →Kıdem tazminatı hakkınızı değerlendirin
İşverenin feshi, kanunda sayılan belirli haklı sebeplere dayanmıyorsa kıdem tazminatı gündeme gelir. Tazminat, işe başladığınız tarihten itibaren her geçen tam yıl için otuz günlük ücretiniz tutarındadır; bir yıldan artan süreler için de aynı oranda ödenir.
1475 s. İş K. m. 14/1
“İşveren tarafından bu Kanunun 17 nci maddesinin II numaralı bendinde gösterilen sebepler dışında”
Maddenin tamamı →1475 s. İş K. m. 14/2
“her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.”
Maddenin tamamı →Kullanmadığınız izinlerin ücretini isteyin
Sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin, hak kazanıp kullanmadığınız yıllık izinlerin ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücretiniz üzerinden ödenir.
İş K. m. 59/1
“İş sözleşmesinin, herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.”
Maddenin tamamı →Son ücretinizi ve diğer ödemeleri kontrol edin
Sözleşme sona erdiğinde ücretiniz ile sözleşmeden ve kanundan doğan, para ile ölçülebilen haklarınızın tam olarak ödenmesi zorunludur. Ödeme yapılmazsa dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız gerekir.
İş K. m. 32/6
“İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.”
Maddenin tamamı →İş Mahkemeleri K. m. 3/1
“Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek de sözleşmeyi feshedebilir.
İş K. m. 17/6
“İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.”
Maddenin tamamı →
İşveren feshettiğinde bildirim süresi ve yeni iş arama izinleri, yıllık izin süreleriyle iç içe kullandırılamaz.
İş K. m. 59/2
“17 nci maddede belirtilen bildirim süresiyle, 27 nci madde gereğince işçiye verilmesi zorunlu yeni iş arama izinleri yıllık ücretli izin süreleri ile iç içe giremez.”
Maddenin tamamı →
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdeminiz varsa, işverenin feshi geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Bu durumda işe iade yolu da açıktır.
İş K. m. 18/1
“Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren”
Maddenin tamamı →
İş K. m. 20/1
“fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2017/15358 E., 2020/3402 K. · 02.03.2020Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2017/13300 E., 2018/11183 K. · 08.05.2018Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2018/4756 E., 2018/9698 K. · 25.04.2018Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2017/11857 E., 2018/8052 K. · 28.03.2018Kararın tamamı →Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2018/6413 E., 2018/15908 K. · 17.09.2018Kararın tamamı →Terimler
- İhbar tazminatı
- Belirsiz süreli iş sözleşmesini feshederken kanundaki bildirim (ihbar) sürelerine uymayan tarafın, karşı tarafa bu sürelere ait ücret tutarında ödediği tazminat. Bildirim süreleri işçinin kıdemine göre iki ile sekiz hafta arasındadır ve sözleşmeyle artırılabilir.
- Kıdem tazminatı
- Kanunda sayılan sebeplerle sona eren iş sözleşmelerinde, en az bir yıl çalışmış işçiye her tam çalışma yılı için 30 günlük ücreti tutarında, yıldan artan süreler için de aynı oranda ödenen tazminat. İşçinin haklı bir sebep olmadan kendi isteğiyle ayrılması gibi durumlarda kural olarak doğmaz.
- Zamanaşımı
- Kanunda belirlenen sürenin geçmesiyle bir alacağın dava yoluyla istenebilme imkânının ortadan kalkması; bunun için borçlunun zamanaşımını ileri sürmesi gerekir. Ceza hukukunda ise sürenin dolmasıyla kamu davasının düşmesi ya da cezanın infaz edilememesidir.
- Arabuluculuk
- Tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişinin (arabulucu) tarafları bir araya getirerek kendi çözümlerini bulmalarına yardımcı olduğu uyuşmazlık çözüm yolu. Kanunda sayılan bazı uyuşmazlıklarda (örneğin işçi işveren uyuşmazlıklarında) dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.