Av. Enes Umur
İş · Rehber

İşten çıkarken ibraname imzaladım, dava açabilir miyim?

Taslak, hukuki kontrolden geçecek
Kısaca

Kanuna göre ibranamenin geçerli olması için yazılı olması, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçmiş olması, alacağın türü ve miktarının açıkça yazılması ve ödemenin eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılması gerekir. Bu şartları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür.

İbraname, işçinin işverenden alacağı kalmadığını beyan ettiği belgedir. Türk Borçlar Kanunu, ibranın geçerli olması için sıkı şartlar arar ve bu şartları taşımayan ibranameyi kesin olarak hükümsüz sayar. Hakkın gerçek tutarda ödendiğini içermeyen ödeme belgeleri ise yalnızca içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir.

Bilmeniz gerekenler

  1. İbranamenin şartlarını kontrol edin

    İbra sözleşmesi yazılı olmalı, sözleşmenin sona ermesinden itibaren en az bir ay geçtikten sonra yapılmalı, alacağın türü ve miktarı açıkça belirtilmeli ve ödeme hak tutarına göre eksiksiz ve banka aracılığıyla yapılmalıdır.

    TBK m. 420/2

    “İşçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması”

    “ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır”

    Maddenin tamamı →
  2. Ayrılırken imzalanan ibranameye dikkat edin

    Sözleşmenin sona erdiği gün veya sonraki bir ay içinde imzalanan ibraname, bir aylık süre şartını taşımaz. Bu unsurları taşımayan ibraname kesin olarak hükümsüzdür.

    TBK m. 420/2

    “ibra tarihi itibarıyla sözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir aylık sürenin geçmiş bulunması”

    “Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür.”

    Maddenin tamamı →
  3. Eksik ödemede belgenin değeri sınırlıdır

    Hakkın gerçek tutarda ödendiğini içermeyen ibra sözleşmeleri ve ödeme belgeleri, yalnızca içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir.

    TBK m. 420/3

    “Hakkın gerçek tutarda ödendiğini ihtiva etmeyen ibra sözleşmeleri veya ibra beyanını muhtevi diğer ödeme belgeleri, içerdikleri miktarla sınırlı olarak makbuz hükmündedir.”

    Maddenin tamamı →
  4. Ödemenin banka yoluyla yapılıp yapılmadığına bakın

    İbranın geçerliliği için ödemenin banka aracılığıyla yapılması şarttır. Belge makbuz hükmünde sayıldığında dahi ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur.

    TBK m. 420/2

    “ödemenin hak tutarına nazaran noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır”

    Maddenin tamamı →
    TBK m. 420/3

    “Bu hâlde dahi, ödemelerin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur.”

    Maddenin tamamı →
  5. Baskı altında imzaladıysanız bunu bildirin

    Korkutma sonucu sözleşme yapan taraf o sözleşmeyle bağlı değildir. Korkutmanın etkisi ortadan kalktıktan sonra bir yıl içinde bağlı olmadığınızı bildirmezseniz sözleşmeyi onamış sayılırsınız.

    TBK m. 37/1

    “Taraflardan biri, diğerinin veya üçüncü bir kişinin korkutması sonucu bir sözleşme yapmışsa, sözleşmeyle bağlı değildir.”

    Maddenin tamamı →
    TBK m. 39/1

    “korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse, sözleşmeyi onamış sayılır”

    Maddenin tamamı →

Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.

Süreler

İbra sözleşmesinin yapılabilmesi için geçmesi gereken süresözleşmenin sona ermesinden başlayarak en az bir ay
TBK m. 420/2
Korkutma nedeniyle sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmekorkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl
TBK m. 39/1
Ücret alacaklarında zamanaşımıbeş yıl
İş K. m. 32/8
Dava şartıBu konuda dava açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?Sonucu dayanağıyla birlikte görün →

Dikkat

Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir.

TBK m. 420/1

“Hizmet sözleşmelerine sadece işçi aleyhine konulan ceza koşulu geçersizdir.”

Maddenin tamamı →

İbraya ilişkin bu kurallar, işçinin yakınlarının isteyebilecekleri dahil hizmet sözleşmesinden doğan bütün tazminat alacaklarına da uygulanır.

TBK m. 420/4

“destekten yoksun kalanlar ile işçinin diğer yakınlarının isteyebilecekleri dâhil, hizmet sözleşmesinden doğan bütün tazminat alacaklarına da uygulanır”

Maddenin tamamı →

İlgili kanun maddeleri

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2016/5656 E., 2016/5262 K. · 08.03.2016Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2014/29170 E., 2016/2097 K. · 26.01.2016Kararın tamamı →Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2014/15429 E., 2015/713 K. · 27.01.2015Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2017/21381 E., 2019/6734 K. · 27.03.2019Kararın tamamı →

Terimler

İbraname
Alacaklının, alacağından tamamen ya da kısmen vazgeçerek borçluyu borçtan kurtardığını bildirdiği belge. İşçi alacaklarında geçerli olması için yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden en az bir ay geçmiş olması ve ödemenin banka aracılığıyla eksiksiz yapılması gibi koşullar aranır.
İbraname
Alacaklının, alacağından tamamen ya da kısmen vazgeçerek borçluyu borçtan kurtardığını bildirdiği belge. İşçi alacaklarında geçerli olması için yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden en az bir ay geçmiş olması ve ödemenin banka aracılığıyla eksiksiz yapılması gibi koşullar aranır.
Cezai şart
Borç hiç ya da gereği gibi yerine getirilmezse ödenmesi önceden kararlaştırılan para veya başka bir edim. Kanunda ceza koşulu olarak da geçer.

Benzer durumlar

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.