Av. Enes Umur
Sosyal güvenlik · Rehber

Sigortasız çalıştığım yılları nasıl saydırabilirim?

Taslak, hukuki kontrolden geçecek
Kısaca

Kanuna göre sigortasız geçen çalışmanızı, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurup ispatlarsanız, mahkeme kararındaki kazanç ve prim gün sayıları dikkate alınır. Bu dava için önceden SGK'ya başvurma zorunluluğu yoktur.

İşverenin bildirmediği ve SGK'nın tespit edemediği çalışmalar, iş mahkemesinde açılacak davayla ispat edilebilir. Kanun bu dava için hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayan beş yıllık bir süre öngörür ve mahkeme kararındaki kazanç ile prim günleri dikkate alınır.

Bilmeniz gerekenler

  1. Bu yol kimler içindir

    İşvereniniz çalışmanızı SGK'ya bildirmemiş ve çalıştığınız Kurumca da tespit edilmemişse bu yolu kullanabilirsiniz.

    5510 s. K. m. 86/8

    “Aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar”

    Maddenin tamamı →
  2. Beş yıllık süre

    Dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde açılmalıdır. Süre çalışmanın başladığı günden değil, o yılın sonundan itibaren hesaplanır.

    5510 s. K. m. 86/8

    “hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak”

    Maddenin tamamı →
  3. SGK'ya önceden başvuru gerekmez

    Sosyal güvenlik uyuşmazlıklarında kural olarak dava öncesi SGK'ya başvurmak gerekir. Ancak hizmet akdiyle geçen zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti bu kuralın dışındadır.

    İş Mahkemeleri K. m. 4/1

    “hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna başvurulması zorunludur.”

    Maddenin tamamı →
  4. Dava işverene karşı açılır, SGK'ya ihbar edilir

    Dava işveren aleyhine iş mahkemesinde açılır ve mahkeme davayı SGK'ya kendiliğinden ihbar eder. SGK, kesinleşen kararı uygulamakla yükümlüdür.

    İş Mahkemeleri K. m. 4/2

    “Hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, dava Kuruma resen ihbar edilir.”

    “Kurum, yargılama sonucu verilecek kararı kesinleştikten sonra uygulamakla yükümlüdür.”

    Maddenin tamamı →
  5. Yetkili mahkeme

    Davayı işverenin dava tarihindeki yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki iş mahkemesinde açabilirsiniz.

    İş Mahkemeleri K. m. 6/1

    “davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

    Maddenin tamamı →
  6. Kararın sonucu

    Çalışmanızı ispatlarsanız, mahkeme kararında belirtilen kazanç ve prim gün sayıları dikkate alınır. İşverenle yapılan, sigorta haklarınızdan vazgeçtiğinizi gösteren sözleşme hükümleri geçersizdir.

    5510 s. K. m. 86/8

    “bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları dikkate alınır.”

    Maddenin tamamı →
    5510 s. K. m. 92/1

    “Bu Kanunda yer alan sigorta hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmak, azaltmak, vazgeçmek veya başkasına devretmek için sözleşmelere konulan hükümler geçersizdir.”

    Maddenin tamamı →

Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.

Süreler

Hizmet tespit davası açmahizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl
5510 s. K. m. 86/8

Dikkat

Hizmet tespitiyle birlikte ücret veya tazminat gibi alacaklarınızı da isteyecekseniz, bu alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurmanız dava şartıdır.

İş Mahkemeleri K. m. 3/1

“Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.”

Maddenin tamamı →

SGK denetiminde kayıt dışı çalıştığınız belirlenirse Kurum, geriye doğru en fazla bir yıllık süreyi dikkate alır. Daha eski çalışmalarınız için beş yıllık dava süresini takip etmeniz önem taşır.

5510 s. K. m. 86/7

“en fazla tespitin yapıldığı tarihten geriye yönelik bir yıllık süreye ilişkin kısmı dikkate alınır.”

Maddenin tamamı →

Eksik gün bildirimi, ay içinde bazı günlerde çalıştırılmayan ve ücret ödenmeyen sigortalılar için yapılır; eksik günün nedeni ve sayısı işverence beyan edilir.

5510 s. K. m. 86/4

“Ay içinde bazı iş günlerinde çalıştırılmayan ve ücret ödenmeyen sigortalıların eksik gün nedeni ve eksik gün sayısı”

Maddenin tamamı →

İlgili kanun maddeleri

Terimler

Dava şartı
Mahkemenin davanın esasına girip karar verebilmesi için bulunması gereken koşullar; mahkemenin görevli olması, tarafların dava ehliyeti, hukuki yarar ve kanunda öngörülen hâllerde arabulucuya başvurulmuş olması gibi. Giderilemeyen bir eksiklik varsa dava usulden reddedilir.

Benzer durumlar

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.