Hamile olduğum için işten çıkarıldım, haklarım neler?
Kanuna göre işveren, gebelik nedeniyle iş sözleşmesinin uygulanmasında ve sona ermesinde doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz. Bu yasağa aykırılıkta dört aya kadar ücret tutarında tazminat ve yoksun kalınan haklar istenebilir; iş güvencesi kapsamındaysanız işe iade yolu da açıktır.
İş Kanunu, işverenin gebelik nedeniyle işçiye farklı işlem yapmasını yasaklar ve hamilelik ile doğumu geçerli bir fesih sebebi saymaz. Hamile işçiye periyodik kontroller için ücretli izin, doğumdan önce ve sonra çalıştırılmama süresi ve gerekirse daha hafif işte çalışma hakkı tanınır.
Bilmeniz gerekenler
Gebelik nedeniyle ayrım yasaktır
İşveren, biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, sözleşmenin yapılmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde gebelik nedeniyle size farklı işlem yapamaz. Bu yasak, hamileliğiniz nedeniyle çalışma şartlarınızın kötüleştirilmesini de kapsar.
İş K. m. 5/3
“biyolojik veya işin niteliğine ilişkin sebepler zorunlu kılmadıkça, bir işçiye, iş sözleşmesinin yapılmasında, şartlarının oluşturulmasında, uygulanmasında ve sona ermesinde, cinsiyet veya gebelik nedeniyle doğrudan veya dolaylı farklı işlem yapamaz.”
Maddenin tamamı →Tazminat ve ispat kolaylığı
Bu yasağa aykırı davranıldığında dört aya kadar ücretiniz tutarında uygun bir tazminat ile yoksun bırakıldığınız hakları isteyebilirsiniz. İhlal ihtimalini güçlü biçimde gösteren bir durumu ortaya koyarsanız, ihlalin olmadığını ispat yükü işverene geçer.
İş K. m. 5/6
“işçi, dört aya kadar ücreti tutarındaki uygun bir tazminattan başka yoksun bırakıldığı haklarını da talep edebilir.”
Maddenin tamamı →İş K. m. 5/7
“Ancak, işçi bir ihlalin varlığı ihtimalini güçlü bir biçimde gösteren bir durumu ortaya koyduğunda, işveren böyle bir ihlalin mevcut olmadığını ispat etmekle yükümlü olur.”
Maddenin tamamı →İş güvencesi varsa işe iade
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran bir işyerinde en az altı aylık kıdeminiz varsa ve sözleşmeniz belirsiz süreliyse, işveren feshi geçerli bir sebebe dayandırmak zorundadır. Kanun hamileliği ve doğumu açıkça geçerli sebep saymaz. Bu durumda fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmanız gerekir.
İş K. m. 18/1
“Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren”
Maddenin tamamı →İş K. m. 18/3
“d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.”
Maddenin tamamı →İş K. m. 20/1
“fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle”
Maddenin tamamı →Doğum izni ve kontrol izni
Kural olarak doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta çalıştırılmazsınız; çoğul gebelikte doğum öncesi süreye iki hafta eklenir. Hamilelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin verilir.
İş K. m. 74/1
“Kadın işçilerin doğumdan önce sekiz ve doğumdan sonra onaltı hafta olmak üzere toplam yirmidört haftalık süre için çalıştırılmamaları esastır.”
“Çoğul gebelik halinde doğumdan önce çalıştırılmayacak sekiz haftalık süreye iki hafta süre eklenir.”
Maddenin tamamı →İş K. m. 74/4
“Hamilelik süresince kadın işçiye periyodik kontroller için ücretli izin verilir.”
Maddenin tamamı →Hafif iş ve süt izni
Hekim raporu gerekli görürse sağlığınıza uygun daha hafif işlerde çalıştırılırsınız ve bu nedenle ücretinizden indirim yapılamaz. Doğumdan sonra bir yaşından küçük çocuğunuzu emzirmek için günde toplam bir buçuk saat süt izni hakkınız vardır ve bu süre çalışma süresinden sayılır.
İş K. m. 74/5
“Hekim raporu ile gerekli görüldüğü takdirde, hamile kadın işçi sağlığına uygun daha hafif işlerde çalıştırılır. Bu halde işçinin ücretinde bir indirim yapılmaz.”
Maddenin tamamı →İş K. m. 74/7
“Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam birbuçuk saat süt izni verilir.”
“Bu süre günlük çalışma süresinden sayılır.”
Maddenin tamamı →Doğumdan sonra ücretsiz izin ve yarım çalışma
İsterseniz yirmi dört haftalık sürenin bitiminden sonra altı aya kadar ücretsiz izin kullanabilirsiniz. Ayrıca analık izninin bitiminden itibaren birinci doğumda altmış, ikinci doğumda yüz yirmi, sonraki doğumlarda yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin isteyebilirsiniz.
İş K. m. 74/6
“İsteği halinde kadın işçiye, yirmidört haftalık sürenin tamamlanmasından veya çoğul gebelik halinde yirmialtı haftalık süreden sonra altı aya kadar ücretsiz izin verilir.”
Maddenin tamamı →İş K. m. 74/2
“birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Gebelik ve doğum nedeniyle işe gelemediğiniz sürelerde işverenin bildirimsiz fesih hakkı, kıdeminize göre belirlenen bildirim süresinin altı hafta aşılmasından sonra doğar. Doğum ve gebelik hâllerinde bu süre, doğum izninin bitiminde başlar.
İş K. m. 25/3
“hastalık, kaza, doğum ve gebelik gibi hallerde işveren için iş sözleşmesini bildirimsiz fesih hakkı; belirtilen hallerin işçinin işyerindeki çalışma süresine göre 17 nci maddedeki bildirim sürelerini altı hafta aşmasından sonra doğar.”
“Doğum ve gebelik hallerinde bu süre 74 üncü maddedeki sürenin bitiminde başlar.”
Maddenin tamamı →
İş güvencesi kapsamı dışında kalıyorsanız ve fesih hakkı kötüye kullanılarak sözleşmeniz sona erdirildiyse, bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat öngörülür.
İş K. m. 17/7
“fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir.”
Maddenin tamamı →
Analık izni, kontrol izni ve süt izni gibi haklar, İş Kanunu kapsamında olsun olmasın iş sözleşmesiyle çalışan her işçi için uygulanır.
İş K. m. 74/8
“Bu madde hükümleri iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçi için uygulanır.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2018/6413 E., 2018/15908 K. · 17.09.2018Kararın tamamı →Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2017/27711 E., 2018/14341 K. · 02.07.2018Kararın tamamı →Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2016/27943 E., 2016/20422 K. · 05.12.2016Kararın tamamı →Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2015/41799 E., 2016/7492 K. · 30.03.2016Kararın tamamı →Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2016/6988 E., 2017/3648 K. · 13.03.2017Kararın tamamı →Terimler
- İşe iade
- Geçerli sebep olmadan sözleşmesi feshedilen ve iş güvencesi kapsamındaki işçinin, feshin geçersizliğinin tespiti ve işine dönmesi için başvurduğu yol. Önce arabulucuya başvurmak zorunludur; feshin geçersizliğine karar verildikten sonra işçinin başvurusuna rağmen işveren onu bir ay içinde işe başlatmazsa kanundaki tazminatı öder.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.