Kaç yaşında çalışabilirim, hangi işlerde?
Kanuna göre on beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır; on dört yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretimi tamamlamış çocuklar ise ancak hafif işlerde çalıştırılabilir. On sekiz yaşından küçükler sanayiye ait işlerde gece çalıştırılamaz.
On beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması kural olarak yasaktır. On dört yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretimi tamamlamış çocuklar gelişmelerine ve okullarına engel olmayacak hafif işlerde çalışabilir; on sekiz yaşından küçükler için gece çalışması ve yer altı işleri gibi yasaklar vardır.
Bilmeniz gerekenler
Çalışma yaşı
On beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır. On dört yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretimi tamamlamış çocuklar ise bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve okula devamlarına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilir.
İş K. m. 71/1
“On beş yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasaktır.”
“on dört yaşını doldurmuş ve zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış olan çocuklar; bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak hafif işlerde çalıştırılabilirler.”
Maddenin tamamı →Sanat, kültür ve reklam işleri
On dört yaşını doldurmamış çocuklar, gelişmelerine ve okula devamlarına engel olmayacak sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde, yazılı sözleşme yapılması ve her faaliyet için ayrı izin alınması şartıyla çalıştırılabilir.
İş K. m. 71/1
“On dört yaşını doldurmamış çocuklar ise bedensel, zihinsel, sosyal ve ahlaki gelişmelerine”
“sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde yazılı sözleşme yapmak ve her bir faaliyet için ayrı izin almak şartıyla çalıştırılabilirler.”
Maddenin tamamı →Günlük ve haftalık çalışma süresi
Zorunlu ilköğretimi tamamlamış ve örgün eğitime devam etmeyen çocuklar günde yedi, haftada otuz beş saatten fazla çalıştırılamaz; on beş yaşını tamamlamış olanlarda bu süre günde sekiz, haftada kırk saate kadar artırılabilir. Okula devam eden çocuklar eğitim döneminde ders saatleri dışında en fazla günde iki, haftada on saat çalışabilir.
İş K. m. 71/4
“Zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış ve örgün eğitime devam etmeyen çocukların çalışma saatleri günde yedi ve haftada otuz beş saatten; sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde çalışanların ise günde beş ve haftada otuz saatten fazla olamaz.”
“Bu süre, on beş yaşını tamamlamış çocuklar için günde sekiz ve haftada kırk saate kadar artırılabilir.”
Maddenin tamamı →İş K. m. 71/5
“Okul öncesi çocuklar ile okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde iki saat ve haftada on saat olabilir.”
Maddenin tamamı →Gece çalışma yasağı
On sekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin sanayiye ait işlerde gece çalıştırılması yasaktır.
İş K. m. 73/1
“Sanayie ait işlerde onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçilerin gece çalıştırılması yasaktır.”
Maddenin tamamı →Yer altı ve su altı işleri yasağı
Maden ocakları, kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altı veya su altı işlerinde on sekiz yaşını doldurmamış erkekler çalıştırılamaz. Bu yasak her yaştaki kadınlar için de geçerlidir.
İş K. m. 72
“Maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde onsekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaktır.”
Maddenin tamamı →Yıllık izin en az yirmi gün
On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.
İş K. m. 53/6
“Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Dikkat
Çocuğun yaptığı iş okula gitmesine ve mesleki eğitiminin devamına engel olamaz, derslerini düzenli izlemesine zarar veremez.
İş K. m. 71/2
“Çocuğun gördüğü iş onun okula gitmesine, mesleki eğitiminin devamına engel olamaz, onun derslerini düzenli bir şekilde izlemesine zarar veremez.”
Maddenin tamamı →
Çocuk ve genç işçiler için yasak olan işler, hafif işler ve on altı ile on sekiz yaş arasındakilerin çalışabileceği işler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının yönetmeliğiyle belirlenir.
İş K. m. 71/3
“Onsekiz yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçiler bakımından yasak olan işler ile”
“onaltı yaşını doldurmuş fakat onsekiz yaşını bitirmemiş genç işçilerin hangi çeşit işlerde çalıştırılabilecekleri ve çalışma koşulları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından altı ay içinde çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2017/22805 E., 2019/16717 K. · 19.09.2019Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2017/22174 E., 2019/10534 K. · 14.05.2019Kararın tamamı →Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, 2016/32308 E., 2016/29087 K. · 26.12.2016Kararın tamamı →Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, 2015/5458 E., 2016/2701 K. · 11.02.2016Kararın tamamı →Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.