Borçlu olmadığım bir para benden isteniyor, ne yapabilirim?
Kanuna göre icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığınızı ispat için menfi tespit davası açabilirsiniz. Takibe itiraz etmediğiniz veya itirazınız kaldırıldığı için borçlu olmadığınız parayı ödediyseniz, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde geri isteyebilirsiniz.
Menfi tespit davası, borçlu olmadığınızın mahkemece tespiti için açılır. Borçlu olmadığınız parayı icra takibi nedeniyle ödemek zorunda kaldıysanız, istirdat davasıyla geri isteyebilirsiniz. Bu davalar İcra ve İflas Kanununda düzenlenmiştir.
Bilmeniz gerekenler
Takipten önce veya takip sırasında dava açabilirsiniz
Borçlu olmadığınızı ispat etmek için icra takibi başlamadan önce de, takip sürerken de menfi tespit davası açabilirsiniz.
İİK m. 72/1
“Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.”
Maddenin tamamı →Takipten önce açılan davada takip durdurulabilir
Takip başlamadan dava açarsanız, mahkeme talebiniz üzerine ve alacağın en az yüzde on beşi oranında teminat göstermeniz karşılığında takibin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İİK m. 72/2
“İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde”
“icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir”
Maddenin tamamı →Takipten sonra açılan davada durum farklıdır
Takip başladıktan sonra açılan davada takibin durdurulmasına tedbir kararı verilemez. Ancak teminat göstererek icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilirsiniz.
İİK m. 72/3
“İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez.”
“alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir”
Maddenin tamamı →Ödemek zorunda kaldıysanız istirdat davası
Takibe itiraz etmediğiniz veya itirazınız kaldırıldığı için borçlu olmadığınız parayı tamamen ödemek zorunda kaldıysanız, ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeden paranın geri verilmesini isteyebilirsiniz. Menfi tespit davası sürerken borç ödenirse dava istirdat davası olarak devam eder.
İİK m. 72/7
“Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde”
Maddenin tamamı →İİK m. 72/6
“Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.”
Maddenin tamamı →Davanın açılacağı yer
Menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
İİK m. 72/8
“Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.”
Maddenin tamamı →Davayı kazanırsanız
Dava lehinize sonuçlanırsa takip durur. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebiniz üzerine dava nedeniyle uğradığınız zararın da alacaklıdan alınmasına karar verilir.
İİK m. 72/5
“Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur.”
“Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Dava alacaklı lehine sonuçlanırsa tedbir kalkar ve alacaklı, alacağını geç almaktan doğan zararını gösterdiğiniz teminattan alır.
İİK m. 72/4
“Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar.”
“alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır”
Maddenin tamamı →
İstirdat davasında yalnızca o paranın ödenmesi gerekmediğini ispat etmeniz gerekir.
İİK m. 72/8
“Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur.”
Maddenin tamamı →
Ödeme emri size yeni tebliğ edildiyse, yedi günlük süre içinde icra dairesine itiraz da edebilirsiniz. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur.
İİK m. 62/1
“ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur”
Maddenin tamamı →
İİK m. 66/1
“Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/1989 E., 2025/7582 K. · 16.12.2025Kararın tamamı →Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2025/2236 E., 2025/7130 K. · 27.11.2025Kararın tamamı →Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2023/5847 E., 2024/3589 K. · 07.11.2024Kararın tamamı →Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2023/1762 E., 2024/83 K. · 09.01.2024Kararın tamamı →Terimler
- Menfi tespit davası
- Borçlu olduğu iddia edilen kişinin, aslında borçlu olmadığının belirlenmesi için açtığı dava. İcra takibinden önce ya da takip sırasında açılabilir.
- İstirdat davası
- Borçlu olmadığı hâlde icra takibi nedeniyle ödeme yapmak zorunda kalan kişinin, ödediği parayı geri almak için açtığı dava; ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
- İhtiyati tedbir
- Dava sonuçlanıncaya kadar hakkın elde edilmesinin zorlaşması ya da ciddi bir zarar doğması tehlikesine karşı mahkemenin verdiği geçici koruma kararı; örneğin dava konusu taşınmazın devrinin önlenmesi.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.