Bir suç için şikâyet süresi ne kadar, ne zaman başlar?
Kanuna göre şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi altı aydır ve fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar. Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir.
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlarda, şikâyet hakkı olan kişi altı ay içinde şikâyette bulunmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz. Bu süre, fiili ve failin kim olduğunu öğrendiğiniz günden başlar ve zamanaşımı süresini geçemez. Hakaret suçunda şikâyet süresi, her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.
Bilmeniz gerekenler
Suçun şikâyete bağlı olup olmadığı
Altı aylık süre, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar için öngörülmüştür. Bir suçun şikâyete bağlı olup olmadığı o suçu düzenleyen maddede belirtilir; örneğin hakaret ve ısrarlı takip suçları şikâyete bağlıdır.
TCK m. 73/1
“yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz”
Maddenin tamamı →TCK m. 131/1
“hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, mağdurun şikayetine bağlıdır”
Maddenin tamamı →TCK m. 123/A-3
“Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.”
Maddenin tamamı →Sürenin başlangıcı
Altı aylık süre, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. Bu süre zamanaşımı süresini geçemez.
TCK m. 73/2
“Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar”
Maddenin tamamı →Nereye ve nasıl şikâyet edilir
Şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir. Valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan şikâyet ilgili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Şikâyet yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir.
CMK m. 158/1
“Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılabilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 158/2
“Valilik veya kaymakamlığa ya da mahkemeye yapılan ihbar veya şikâyet, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 158/5
“İhbar veya şikâyet yazılı veya tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir”
Maddenin tamamı →Şikâyetten vazgeçme
Şikâyete bağlı suçlarda, kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme davayı düşürür; hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme ise cezanın infazına engel olmaz. Suçu birlikte işleyen sanıklardan biri hakkındaki vazgeçme diğerlerini de kapsar. Kanunda aksi yazılı olmadıkça vazgeçme, onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.
TCK m. 73/4
“Kovuşturma yapılabilmesi şikayete bağlı suçlarda kanunda aksi yazılı olmadıkça suçtan zarar gören kişinin vazgeçmesi davayı düşürür ve hükmün kesinleşmesinden sonraki vazgeçme cezanın infazına engel olmaz”
Maddenin tamamı →TCK m. 73/5
“İştirak halinde suç işlemiş sanıklardan biri hakkındaki şikayetten vazgeçme, diğerlerini de kapsar.”
Maddenin tamamı →TCK m. 73/6
“Kanunda aksi yazılı olmadıkça, vazgeçme onu kabul etmeyen sanığı etkilemez.”
Maddenin tamamı →Vazgeçmenin hukuk davasına etkisi
Şikâyetten vazgeçtiğiniz sırada şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi ayrıca açıklarsanız, artık hukuk mahkemesinde de dava açamazsınız.
TCK m. 73/7
“Kamu davasının düşmesi, suçtan zarar gören kişinin şikayetten vazgeçmiş olmasından ileri gelmiş ve vazgeçtiği sırada şahsi haklarından da vazgeçtiğini ayrıca açıklamış ise artık hukuk mahkemesinde de dava açamaz”
Maddenin tamamı →Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
Savcılık kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse bu karar suçtan zarar görene bildirilir. Kararın size tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz.
CMK m. 172/1
“Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 173/1
“Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde”
“sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Şikâyet hakkı olan birkaç kişiden biri altı aylık süreyi kaçırırsa, bu durum diğerlerinin haklarını düşürmez.
TCK m. 73/3
“Şikayet hakkı olan birkaç kişiden birisi altı aylık süreyi geçirirse bundan dolayı diğerlerinin hakları düşmez”
Maddenin tamamı →
Kovuşturma evresine geçildikten sonra suçun şikâyete bağlı olduğu anlaşılırsa, mağdur açıkça şikâyetten vazgeçmedikçe yargılamaya devam olunur.
CMK m. 158/7
“Yürütülen soruşturma sonucunda kovuşturma evresine geçildikten sonra suçun şikâyete bağlı olduğunun anlaşılması halinde; mağdur açıkça şikâyetten vazgeçmediği takdirde, yargılamaya devam olunur”
Maddenin tamamı →
Şikâyet süresi ile dava zamanaşımı ayrı sürelerdir. Dava zamanaşımı suçun kanundaki cezasının üst sınırına göre belirlenir; örneğin beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda sekiz yıldır.
TCK m. 66/4
“Yukarıdaki fıkralarda yer alan sürelerin belirlenmesinde suçun kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur”
Maddenin tamamı →
TCK m. 66/1
“e) Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl,”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
Terimler
- Şikâyet
- Suçtan zarar görenin, failin cezalandırılması isteğini yetkili makamlara bildirmesi. Şikâyete bağlı suçlarda fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunulmazsa soruşturma ve kovuşturma yapılamaz.
- Zamanaşımı
- Kanunda belirlenen sürenin geçmesiyle bir alacağın dava yoluyla istenebilme imkânının ortadan kalkması; bunun için borçlunun zamanaşımını ileri sürmesi gerekir. Ceza hukukunda ise sürenin dolmasıyla kamu davasının düşmesi ya da cezanın infaz edilememesidir.
- Şahsi hak
- Yalnızca belirli bir kişiye, çoğunlukla borçluya karşı ileri sürülebilen hak; sözleşmeden doğan alacaklar gibi. Ceza mevzuatında suçtan doğan tazminat ve geri alma taleplerini anlatmak için de kullanılır.
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar
- Soruşturma sonunda kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunamaması ya da kovuşturma imkânının olmaması hâlinde savcının verdiği karar; günlük dilde takipsizlik kararı. Suçtan zarar gören, karara tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.