Uzlaştırma bürosundan arandım, uzlaşma nedir?
Kanuna göre şikâyete bağlı suçlarda ve kanunda sayılan bazı kasten yaralama, tehdit, hırsızlık ve dolandırıcılık hâllerinde uzlaştırma yoluna gidilir. Teklif yapıldıktan sonra yedi gün içinde kararınızı bildirmezseniz teklifi reddetmiş sayılırsınız.
Kanunda sayılan suçlarda şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören arasında uzlaştırma girişiminde bulunulur. Uzlaştırma bürosunun görevlendirdiği uzlaştırmacı taraflara uzlaşma teklifinde bulunur ve uzlaşmanın mahiyeti ile kabul veya reddin hukuki sonuçları anlatılır. Uzlaşma sağlanır ve şüpheli edimini tek seferde yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
Bilmeniz gerekenler
Uzlaşmaya tabi suçlar
Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar uzlaştırma kapsamındadır. Bunun yanında kanun; üçüncü fıkra hariç kasten yaralama, taksirle yaralama, tehdidin birinci fıkrası, konut dokunulmazlığının ihlali, 141. maddedeki hırsızlık ve 157. maddedeki dolandırıcılık gibi suçları, şikâyete bağlı olup olmadığına bakmaksızın uzlaştırma kapsamına almıştır.
CMK m. 253/1
“Aşağıdaki suçlarda, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırılması girişiminde bulunulur”
“a) Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı suçlar.”
“Kasten yaralama (üçüncü fıkra hariç, madde 86; madde 88),”
“Taksirle yaralama (madde 89),”
“Tehdit (madde 106, birinci fıkra),”
“Konut dokunulmazlığının ihlali (madde 116),”
“Hırsızlık (madde 141),”
“Dolandırıcılık (madde 157),”
Maddenin tamamı →Uzlaşma yapılamayan hâller
Şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip ve hakaret suçlarında uzlaştırma yoluna gidilemez. Uzlaştırma kapsamındaki bir suç, kapsam dışındaki başka bir suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse de uzlaşma hükümleri uygulanmaz. Ancak önödeme kapsamındaki bir suç ile uzlaştırma kapsamındaki bir suç birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.
CMK m. 253/3
“Soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda (madde 123/A) ve hakaret suçunda (madde 125) uzlaştırma yoluna gidilemez”
“Uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde de uzlaşma hükümleri uygulanmaz”
“Ancak önödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır”
Maddenin tamamı →Teklif ve yedi günlük süre
Uzlaştırmacı size uzlaşma teklifinde bulunur ve uzlaşmanın mahiyeti ile kabul veya reddetmenin hukuki sonuçlarını anlatır. Teklif yapıldıktan itibaren yedi gün içinde kararınızı bildirmezseniz teklifi reddetmiş sayılırsınız.
CMK m. 253/5
“Uzlaşma teklifinde bulunulması halinde, kişiye uzlaşmanın mahiyeti ve uzlaşmayı kabul veya reddetmesinin hukukî sonuçları anlatılır”
Maddenin tamamı →CMK m. 253/4
“Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar gören, kendisine uzlaşma teklifinde bulunulduktan itibaren yedi gün içinde kararını bildirmediği takdirde, teklifi reddetmiş sayılır”
Maddenin tamamı →Müzakereler
Uzlaştırma müzakereleri gizli yürütülür ve bunlara taraflarla birlikte kanuni temsilci, müdafi ve vekil de katılabilir; müzakerelere katılmaktan kaçınan taraf uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır. Müzakerelerde yapılan açıklamalar hiçbir soruşturma, kovuşturma veya davada delil olarak kullanılamaz. Uzlaşma gerçekleşirse uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri Devlet Hazinesi tarafından karşılanır.
CMK m. 253/13
“Uzlaştırma müzakereleri gizli olarak yürütülür. Uzlaştırma müzakerelerine şüpheli, mağdur, suçtan zarar gören, kanunî temsilci, müdafi ve vekil katılabilir”
“Şüpheli, mağdur veya suçtan zarar görenin kendisi veya kanunî temsilcisi ya da vekilinin müzakerelere katılmaktan imtina etmesi halinde, uzlaşmayı kabul etmemiş sayılır”
Maddenin tamamı →CMK m. 253/20
“Uzlaştırma müzakereleri sırasında yapılan açıklamalar, herhangi bir soruşturma ve kovuşturmada ya da davada delil olarak kullanılamaz”
Maddenin tamamı →CMK m. 253/22
“Uzlaştırmacı ücreti ve diğer uzlaştırma giderleri, yargılama giderlerinden sayılır. Uzlaşmanın gerçekleşmesi halinde bu giderler Devlet Hazinesi tarafından karşılanır”
Maddenin tamamı →Uzlaşmanın sonuçları
Şüpheli edimini tek seferde yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. Edim ileri tarihe bırakılır, taksitlendirilir veya süreklilik arz ederse kamu davasının açılması ertelenir; uzlaşmanın gerekleri yerine getirilmezse kamu davası açılır. Uzlaşma sağlanırsa, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya sonradan ortaya çıkan zararlar hariç, bu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz.
CMK m. 253/19
“Uzlaşma sonucunda şüphelinin edimini def’aten yerine getirmesi halinde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir”
“Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde, 171 inci maddedeki şartlar aranmaksızın, şüpheli hakkında kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararı verilir”
“uzlaşmanın gereklerinin yerine getirilmemesi halinde, 171 inci maddenin dördüncü fıkrasındaki şart aranmaksızın, kamu davası açılır”
“Uzlaşmanın sağlanması halinde, uzlaşma anında tespit edilemeyen veya uzlaşmadan sonra ortaya çıkan zararlar hariç, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz”
Maddenin tamamı →Dava açıldıktan sonra uzlaşma
Kamu davası açıldıktan sonra suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşılırsa dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. Uzlaşma gerçekleşir ve sanık edimini tek seferde yerine getirirse mahkeme davanın düşmesine karar verir; edim ileri tarihe bırakılmışsa durma kararı verilir.
CMK m. 254/1
“Kamu davası açıldıktan sonra kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğunun anlaşılması halinde, kovuşturma dosyası, uzlaştırma işlemlerinin 253 üncü maddede belirtilen esas ve usûle göre yerine getirilmesi için uzlaştırma bürosuna gönderilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 254/2
“Uzlaşma gerçekleştiği takdirde, mahkeme, uzlaşma sonucunda sanığın edimini def’aten yerine getirmesi halinde, davanın düşmesine karar verir”
“Edimin yerine getirilmesinin ileri tarihe bırakılması, takside bağlanması veya süreklilik arzetmesi halinde durma kararı verilir”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Şüpheli edimini yerine getirmezse uzlaşma raporu veya belgesi, İcra ve İflas Kanununun 38. maddesinde yazılı ilam niteliğindeki belgelerden sayılır.
CMK m. 253/19
“Şüphelinin, edimini yerine getirmemesi halinde uzlaşma raporu veya belgesi, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 38 inci maddesinde yazılı ilam mahiyetini haiz belgelerden sayılır”
Maddenin tamamı →
Uzlaştırma sonuçsuz kalırsa tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez. Ancak teklif reddedilmiş olsa bile taraflar, en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar uzlaştıklarını gösteren belgeyle Cumhuriyet savcısına başvurabilir.
CMK m. 253/18
“Uzlaştırmanın sonuçsuz kalması halinde tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez.”
Maddenin tamamı →
CMK m. 253/16
“Uzlaşma teklifinin reddedilmesine rağmen, şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar gören uzlaştıklarını gösteren belge ile en geç iddianamenin düzenlendiği tarihe kadar Cumhuriyet savcısına başvurarak uzlaştıklarını beyan edebilirler”
Maddenin tamamı →
Birden fazla mağduru olan suçta uzlaşma için mağdurların hepsinin kabulü gerekir. Birden çok kişi tarafından işlenen suçlarda ise yalnızca uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır.
CMK m. 253/7
“Birden fazla kişinin mağduriyetine veya zarar görmesine sebebiyet veren bir suçtan dolayı uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, mağdur veya suçtan zarar görenlerin hepsinin uzlaşmayı kabul etmesi gerekir”
Maddenin tamamı →
CMK m. 255
“Aralarında iştirak ilişkisi olsun veya olmasın birden çok kişi tarafından işlenen suçlarda, ancak uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 2026/6158 E., 2026/11323 K. · 16.06.2026Kararın tamamı →Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 2021/73 E., 2023/142 K. · 08.03.2023Kararın tamamı →Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 2021/7343 E., 2022/21586 K. · 27.12.2022Kararın tamamı →Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 2021/6791 E., 2022/21027 K. · 15.12.2022Kararın tamamı →Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 2020/25147 E., 2022/24648 K. · 07.12.2022Kararın tamamı →Terimler
- Uzlaştırma
- Kanunda sayılan bazı suçlarda şüpheli ya da sanık ile mağdurun, bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşma sağlaması için yürütülen süreç. Uzlaşma sağlanır ve edim yerine getirilirse soruşturma evresinde kovuşturmaya yer olmadığına, kovuşturma evresinde ise davanın düşmesine karar verilir.
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar
- Soruşturma sonunda kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunamaması ya da kovuşturma imkânının olmaması hâlinde savcının verdiği karar; günlük dilde takipsizlik kararı. Suçtan zarar gören, karara tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
- İlam
- Mahkemenin verdiği hükmün taraflara verilen resmî ve imzalı nüshası. İcra hukukunda mahkeme kararına dayanan takibe ilamlı takip denir.
- Müdafi
- Ceza yargılamasında şüpheli ya da sanığın savunmasını yapan avukat. Kanunda sayılan hâllerde, örneğin şüpheli çocuksa ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suç söz konusuysa, istem aranmaksızın görevlendirilir.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.