Borçlum mallarını kaçırıyor, ihtiyati haciz isteyebilir miyim?
Kanuna göre rehinle güvence altına alınmamış ve vadesi gelmiş bir para alacağının alacaklısı, borçlunun mallarının ihtiyaten haczini mahkemeden isteyebilir. Kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infazını istemezseniz karar kendiliğinden kalkar.
İhtiyati haciz, para alacağının güvence altına alınması için borçlunun mallarına mahkeme kararıyla önceden haciz konulmasıdır. Kural olarak rehinle güvence altına alınmamış ve vadesi gelmiş alacaklar için istenir; vadesi gelmemiş alacak için yalnızca kanunda sayılan hallerde mümkündür. Alacaklı kural olarak teminat gösterir ve kısa süreler içinde kararı uygulatıp takip ya da dava başlatmak zorundadır.
Bilmeniz gerekenler
Şartları kontrol edin
Rehinle güvence altına alınmamış ve vadesi gelmiş bir para alacağı için ihtiyati haciz istenebilir. Vadesi gelmemiş alacakta ise yalnızca borçlunun belirli bir yerleşim yeri yoksa ya da borçlu mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanıyorsa istenebilir.
İİK m. 257/1
“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.”
Maddenin tamamı →İİK m. 257/2
“Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:”
Maddenin tamamı →İİK m. 257/3
“Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;”
Maddenin tamamı →İİK m. 257/4
“Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır”
Maddenin tamamı →Mahkemeye delillerinizle başvurun
İhtiyati hacze yetkili mahkeme karar verir. Alacağınız ve gerekiyorsa haciz sebepleri hakkında mahkemeyi ikna edecek delilleri göstermeniz gerekir. Talebin reddine karşı istinaf yoluna başvurulabilir.
İİK m. 258/1
“İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.”
“Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.”
Maddenin tamamı →İİK m. 258/3
“İhtiyati haciz talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.”
Maddenin tamamı →Teminat gösterin
İhtiyati haciz isteyen alacaklı, haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü kişilerin uğrayacağı zararlardan sorumludur ve teminat göstermek zorundadır. Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; ilam niteliğinde bir belgeye dayanıyorsa teminat gerekip gerekmediğini mahkeme takdir eder.
İİK m. 259/1
“İhtiyati haciz istiyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96 ncı maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur.”
Maddenin tamamı →İİK m. 259/2
“Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.”
Maddenin tamamı →İİK m. 259/3
“Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata lüzum olup olmadığını takdir eder.”
Maddenin tamamı →Kararı on gün içinde uygulatın
Kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde, kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden infazını istemelisiniz. Aksi halde karar kendiliğinden kalkar.
İİK m. 261/1
“Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemeye mecburdur. Aksi halde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.”
Maddenin tamamı →Yedi gün içinde takip ya da dava başlatın
Dava ya da takipten önce ihtiyati haciz yaptırdıysanız, haczin uygulanmasından veya haciz tutanağının size tebliğinden itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunmalı ya da dava açmalısınız. Borçlu ödeme emrine itiraz ederse, itirazın tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını istemeli ya da dava açmalısınız. İtiraz edilmez veya itiraz kesin olarak kaldırılırsa ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür.
İİK m. 264/1
“haczin tatbikinden, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ya takip talebinde (Haciz veya iflas) bulunmaya veya dava açmaya mecburdur.”
Maddenin tamamı →İİK m. 264/2
“Alacaklı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemeye veya mahkemede dava açmaya mecburdur.”
Maddenin tamamı →İİK m. 264/5
“Borçlu müddeti içinde ödeme emrine itiraz etmez veya itirazı icra mahkemesince kesin olarak kaldırılır veya mahkemece iptal edilirse, ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze inkılabeder.”
Maddenin tamamı →Borçlu iseniz itiraz ve kaldırma yolları
Kendisi dinlenmeden karar verilen borçlu, kararın dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı yedi gün içinde itiraz edebilir. Borçlu ayrıca para ya da mahkemece kabul edilecek bir güvence göstererek ihtiyati haczin kaldırılmasını isteyebilir.
İİK m. 265/1
“Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı;”
“huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.”
Maddenin tamamı →İİK m. 266
“Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden istiyebilir.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Süreleri kaçırır, davadan ya da takipten vazgeçer veya davada haksız çıkarsanız ihtiyati haciz hükümsüz kalır.
İİK m. 264/4
“Alacaklı bu müddetleri geçirir veya davasından yahut takip talebinden vazgeçerse”
“veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır”
Maddenin tamamı →
Haksız çıkan alacaklıya karşı tazminat davası, ihtiyati haczi koyan mahkemede de görülebilir.
İİK m. 259/4
“Tazminat davası ihtiyati haczi koyan mahkemede dahi görülür.”
Maddenin tamamı →
Dava açılmadan önce ihtiyati haciz kararı alınan ve dava şartı olarak arabulucuya gidilmesi gereken uyuşmazlıklarda, dava açma süresi arabuluculuk bürosuna başvurudan son tutanağa kadar işlemez.
HUAK m. 18/A-16
“ihtiyati haciz kararı verilmesi hâlinde ise 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 264 üncü maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen dava açma süresi,”
“arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar işlemez.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
Terimler
- İhtiyati haciz
- Para alacağının ileride tahsil edilememesi tehlikesine karşı, dava ya da takip sonuçlanmadan borçlunun mallarına mahkeme kararıyla geçici olarak el konulması. Kural olarak vadesi gelmiş ve rehinle güvence altına alınmamış alacaklar için istenir.
- Muaccel
- Vadesi gelmiş, alacaklının ifasını artık isteyebileceği borç. Süre kararlaştırılmamışsa borç kural olarak doğduğu anda muaccel olur.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.