Yakınım tutuklandı ya da adli kontrol verildi, bu ne demek?
Kanuna göre tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve kaçma şüphesi ya da delilleri karartma şüphesi gibi bir tutuklama nedeni bulunmalıdır. Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz edilebilir ve şüpheli her aşamada salıverilmesini isteyebilir.
Tutuklama kararı, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve bir tutuklama nedeni bulunduğunda verilebilir; işin önemi, beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü değilse tutuklama kararı verilemez. Tutuklama nedenleri bulunsa bile tutuklama yerine yurt dışına çıkamama, düzenli olarak bir yere başvurma veya konutu terk etmeme gibi adli kontrol yükümlülüklerine karar verilebilir. Bu kararlara itiraz edilebilir.
Bilmeniz gerekenler
Tutuklamanın şartları
Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve bir tutuklama nedeni bulunmalıdır; tedbir işin önemiyle ölçülü değilse tutuklama kararı verilemez. Kaçma veya saklanma şüphesini uyandıran somut olgular ya da delilleri karartma veya tanık ve mağdur üzerinde baskı kurma şüphesi tutuklama nedeni sayılabilir.
CMK m. 100/1
“Kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde, şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir”
“İşin önemi, verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde, tutuklama kararı verilemez”
Maddenin tamamı →CMK m. 100/2
“a) Şüpheli veya sanığın kaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa”
Maddenin tamamı →CMK m. 100
“1. Delilleri yok etme, gizleme veya değiştirme, 2. Tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma,”
Maddenin tamamı →Tutuklama yasağı ve katalog suçlar
Sadece adli para cezası gerektiren suçlarda ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç, hapis cezasının üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda tutuklama kararı verilemez. Kanunda sayılan bazı ağır suçlarda ise somut delillere dayanan kuvvetli şüphe varsa tutuklama nedeni var sayılabilir.
CMK m. 100/4
“Sadece adlî para cezasını gerektiren suçlarda veya vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç olmak üzere hapis cezasının üst sınırı iki yıldan fazla olmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez”
Maddenin tamamı →CMK m. 100/3
“Aşağıdaki suçların işlendiği hususunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde, tutuklama nedeni var sayılabilir”
Maddenin tamamı →Kararı kim verir
Soruşturma evresinde tutuklamaya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir. Kararda kuvvetli suç şüphesi, tutuklama nedenleri, ölçülülük ve adli kontrolün yetersiz kalacağı gösterilir; kararın içeriği şüpheliye sözlü olarak bildirilir ve bir örneği verilir. Tutuklama istendiğinde şüpheli, seçeceği veya baronun görevlendireceği bir müdafiin yardımından yararlanır.
CMK m. 101/1
“Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından”
Maddenin tamamı →CMK m. 101
“a) Kuvvetli suç şüphesini, b) Tutuklama nedenlerinin varlığını, c) Tutuklama tedbirinin ölçülü olduğunu, d) (Ek:8/7/2021-7331/14 md.) Adli kontrol uygulamasının yetersiz kalacağını,”
Maddenin tamamı →CMK m. 101/2
“Kararın içeriği şüpheli veya sanığa sözlü olarak bildirilir, ayrıca bir örneği yazılmak suretiyle kendilerine verilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 101/3
“Tutuklama istenildiğinde, şüpheli veya sanık, kendisinin seçeceği veya baro tarafından görevlendirilecek bir müdafiin yardımından yararlanır”
Maddenin tamamı →Adli kontrol
Tutuklama nedenleri bulunsa bile şüphelinin tutuklanması yerine adli kontrol altına alınmasına karar verilebilir. Adli kontrol; yurt dışına çıkamamak, hâkimin belirlediği yerlere belirtilen sürelerde düzenli olarak başvurmak veya konutunu terk etmemek gibi bir ya da birden fazla yükümlülüğü içerir.
CMK m. 109/1
“100 üncü maddede belirtilen tutuklama sebeplerinin varlığı halinde, şüphelinin tutuklanması yerine adlî kontrol altına alınmasına karar verilebilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 109
“a) Yurt dışına çıkamamak. b) Hâkim tarafından belirlenen yerlere, belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak.”
Maddenin tamamı →CMK m. 109/3
“Konutunu terk etmemek.”
Maddenin tamamı →İtiraz ve salıverilme isteme
Tutuklama kararına itiraz edilebilir; sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararlarına yapılan itirazı asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler. Şüpheli her aşamada salıverilmesini isteyebilir ve bu istem hakkında kural olarak üç gün içinde karar verilir. Adli kontrol kararlarına da itiraz edilebilir.
CMK m. 101/5
“Bu madde ile 100 üncü madde gereğince verilen kararlara itiraz edilebilir.”
Maddenin tamamı →CMK m. 268/3
“Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir”
Maddenin tamamı →CMK m. 104/1
“Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında şüpheli veya sanık salıverilmesini isteyebilir.”
Maddenin tamamı →CMK m. 105
“üç gün içinde istemin kabulüne, reddine veya adlî kontrol uygulanmasına karar verilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 111/2
“Adlî kontrole ilişkin kararlara itiraz edilebilir.”
Maddenin tamamı →Tutukluluk süreleri ve inceleme
Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde tutukluluk süresi en çok bir yıldır ve zorunlu hâllerde altı ay uzatılabilir. Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde en çok iki yıldır; zorunlu hâllerde uzatılabilir ve uzatma süresi toplam üç yılı, kanunda sayılan bazı suçlarda beş yılı geçemez. Soruşturma evresinde tutukluluğun devamı en geç otuzar günlük sürelerle incelenir.
CMK m. 102/1
“Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde tutukluluk süresi en çok bir yıldır. Ancak bu süre, zorunlu hallerde gerekçeleri gösterilerek altı ay daha uzatılabilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 102/2
“Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde, tutukluluk süresi en çok iki yıldır. Bu süre, zorunlu hallerde, gerekçesi gösterilerek uzatılabilir; uzatma süresi toplam üç yılı”
“Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlarda beş yılı geçemez”
Maddenin tamamı →CMK m. 108/1
“Soruşturma evresinde şüphelinin tutukevinde bulunduğu süre içinde ve en geç otuzar günlük süreler itibarıyla tutukluluk hâlinin devamının gerekip gerekmeyeceği hususunda”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Adli kontrol yükümlülüklerini isteyerek yerine getirmeyen şüpheli hakkında, hükmedilebilecek hapis cezasının süresi ne olursa olsun tutuklama kararı verilebilir.
CMK m. 112/1
“Adlî kontrol hükümlerini isteyerek yerine getirmeyen şüpheli veya sanık hakkında, hükmedilebilecek hapis cezasının süresi ne olursa olsun, yetkili yargı mercii hemen tutuklama kararı verebilir”
Maddenin tamamı →
Kanuna uygun olarak tutuklandıktan sonra hakkında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatine karar verilen kişi de maddi ve manevi zararlarını Devletten isteyebilir.
CMK m. 141/1
“e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,”
“Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.”
Maddenin tamamı →
Adli kontrol altında geçen süre kural olarak cezadan mahsup edilmez; ancak konutunu terk etmeme yükümlülüğü altında geçen her iki gün, cezanın mahsubunda bir gün olarak dikkate alınır.
CMK m. 109/6
“Adlî kontrol altında geçen süre, şahsî hürriyeti sınırlama sebebi sayılarak cezadan mahsup edilemez.”
“konutunu terk etmemek yükümlülüğü altında geçen her iki gün, cezanın mahsubunda bir gün olarak dikkate alınır”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
Terimler
- Tutuklama
- Kuvvetli suç şüphesi ve kaçma ya da delilleri karartma tehlikesi gibi bir tutuklama nedeni bulunduğunda, şüpheli ya da sanığın hâkim kararıyla yargılama sürerken özgürlüğünden yoksun bırakılması. İşin önemiyle ölçülü olmayan durumlarda tutuklama kararı verilemez.
- Adli kontrol
- Tutuklama yerine uygulanabilen ve şüpheli ya da sanığa yurt dışına çıkmama, belirli yerlere düzenli olarak başvurma (imza verme), konuttan ayrılmama gibi yükümlülükler getiren koruma tedbiri.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.