Yakınım gözaltına alındı, ne kadar tutulabilir ve hakları neler?
Kanuna göre gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilmek için gereken ve on iki saati aşamayan süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı bu süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün süreyle uzatabilir.
Yakalanan kişi Cumhuriyet savcılığınca bırakılmazsa, soruşturmanın tamamlanması için gözaltına alınmasına karar verilebilir. Gözaltı süresi, en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmek için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez. Gözaltına alınan kişinin yakınına haber verilir ve kişi müdafi yardımından yararlanabilir.
Bilmeniz gerekenler
Gözaltı süresi
Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmek için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmi dört saati geçemez; bu zorunlu süre de on iki saatten fazla olamaz. Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı süreyi her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün süreyle uzatabilir. Süre sonunda bırakılmayan kişi sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir.
CMK m. 91/1
“Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilmesi için zorunlu süre hariç, yakalama anından itibaren yirmidört saati geçemez”
“Yakalama yerine en yakın hâkim veya mahkemeye gönderilme için zorunlu süre oniki saatten fazla olamaz.”
Maddenin tamamı →CMK m. 91/3
“Toplu olarak işlenen suçlarda, delillerin toplanmasındaki güçlük veya şüpheli sayısının çokluğu nedeniyle; Cumhuriyet savcısı gözaltı süresinin, her defasında bir günü geçmemek üzere, üç gün süreyle uzatılmasına yazılı olarak emir verebilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 91/7
“Gözaltına alınan kişi bırakılmazsa, en geç bu süreler sonunda sulh ceza hâkimi önüne çıkarılıp sorguya çekilir”
Maddenin tamamı →Hakların bildirilmesi
Kolluk, gerekli tedbirleri aldıktan sonra yakalanan kişiye kanuni haklarını gecikmeksizin bildirir. İfade alınırken, yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmama hakkı ve müdafi seçme hakkı kişiye söylenir.
CMK m. 90/4
“Kolluk, yakalandığı sırada kaçmasını, kendisine veya başkalarına zarar vermesini önleyecek tedbirleri aldıktan sonra, yakalanan kişiye kanunî haklarını derhal bildirir”
Maddenin tamamı →CMK m. 147
“Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanunî hakkı olduğu söylenir.”
“Müdafi seçme hakkının bulunduğu ve onun hukukî yardımından yararlanabileceği, müdafiin ifade veya sorgusunda hazır bulunabileceği, kendisine bildirilir”
Maddenin tamamı →Yakınlara haber verilmesi
Yakalama, gözaltına alma veya gözaltı süresinin uzatılması hâlinde, Cumhuriyet savcısının emriyle kişinin bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verilir. Gözaltındaki kişi yabancıysa, yazılı olarak karşı çıkmadıkça durum vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir.
CMK m. 95/1
“Şüpheli veya sanık yakalandığında, gözaltına alındığında veya gözaltı süresi uzatıldığında, Cumhuriyet savcısının emriyle bir yakınına veya belirlediği bir kişiye gecikmeksizin haber verilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 95/2
“Yakalanan veya gözaltına alınan yabancı ise, yazılı olarak karşı çıkmaması halinde, durumu, vatandaşı olduğu devletin konsolosluğuna bildirilir”
Maddenin tamamı →Avukat yardımı
Şüpheli soruşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir; müdafi seçecek durumda değilse ve isterse baro tarafından müdafi görevlendirilir. Müdafi ile vekâletname aranmaksızın, her zaman ve konuşulanların başkalarınca duyulamayacağı bir ortamda görüşülebilir.
CMK m. 149/1
“Şüpheli veya sanık, soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında bir veya birden fazla müdafiin yardımından yararlanabilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 147
“Müdafi seçecek durumda olmadığı ve bir müdafi yardımından faydalanmak istediği takdirde, kendisine baro tarafından bir müdafi görevlendirilir”
Maddenin tamamı →CMK m. 154/1
“Şüpheli veya sanık, vekâletname aranmaksızın müdafii ile her zaman ve konuşulanları başkalarının duyamayacağı bir ortamda görüşebilir”
Maddenin tamamı →Gözaltına karşı sulh ceza hâkimine başvuru
Yakalama, gözaltına alma veya gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin savcılık emrine karşı; yakalanan kişi, müdafii, kanuni temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derece kan hısmı serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir. Hâkim başvuruyu evrak üzerinde inceler ve yirmi dört saat dolmadan sonuçlandırır.
CMK m. 91/5
“Yakalama işlemine, gözaltına alma ve gözaltı süresinin uzatılmasına ilişkin Cumhuriyet savcısının yazılı emrine karşı, yakalanan kişi, müdafii veya kanunî temsilcisi, eşi ya da birinci veya ikinci derecede kan hısımı”
“serbest bırakılmayı sağlamak için sulh ceza hâkimine başvurabilir”
“Sulh ceza hâkimi incelemeyi evrak üzerinde yaparak derhâl ve nihayet yirmidört saat dolmadan başvuruyu sonuçlandırır”
Maddenin tamamı →Haksız gözaltında tazminat
Kanuni koşullar dışında yakalanan, kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan veya yakalanması yakınlarına bildirilmeyen kişiler, maddi ve manevi her türlü zararlarını Devletten isteyebilir.
CMK m. 141
“a) Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen, b) Kanunî gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan,”
Maddenin tamamı →CMK m. 141/1
“h) Yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen,”
“Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Bazı suçüstü hâllerinde kolluk amirlerince verilen gözaltı kararları için kanunda ayrı süreler düzenlenmiştir; bu durumda kişi en geç kırk sekiz saat, toplu olarak işlenen suçlarda dört gün içinde hâkim önüne çıkarılır.
CMK m. 91/4
“Suçüstü hâlleriyle sınırlı olmak kaydıyla; kişi hakkında aşağıdaki bentlerde belirtilen suçlarda mülki amirlerce belirlenecek kolluk amirleri tarafından”
“Ancak kişi en geç kırk sekiz saat, toplu olarak işlenen suçlarda dört gün içinde hâkim önüne çıkarılır.”
Maddenin tamamı →
Gözaltı süresinin dolması veya sulh ceza hâkiminin kararı üzerine serbest bırakılan kişi, yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve Cumhuriyet savcısının kararı olmadıkça aynı nedenle bir daha yakalanamaz.
CMK m. 91/6
“serbest bırakılan kişi hakkında yakalamaya neden olan fiille ilgili yeni ve yeterli delil elde edilmedikçe ve Cumhuriyet savcısının kararı olmadıkça bir daha aynı nedenle yakalama işlemi uygulanamaz”
Maddenin tamamı →
Gözaltı ile tutuklama farklıdır. Soruşturma evresinde tutuklamaya, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi karar verir.
CMK m. 91/1
“Yukarıdaki maddeye göre yakalanan kişi, Cumhuriyet Savcılığınca bırakılmazsa, soruşturmanın tamamlanması için gözaltına alınmasına karar verilebilir”
Maddenin tamamı →
CMK m. 101/1
“Soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
Terimler
- Gözaltı
- Yakalanan kişinin, soruşturmanın tamamlanması için savcılık kararıyla kısa süreliğine özgürlüğünün kısıtlanması. Süresi kural olarak yakalamadan itibaren yirmi dört saattir; toplu suçlarda kanunda belirtilen sınırlar içinde uzatılabilir.
- Müdafi
- Ceza yargılamasında şüpheli ya da sanığın savunmasını yapan avukat. Kanunda sayılan hâllerde, örneğin şüpheli çocuksa ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiren bir suç söz konusuysa, istem aranmaksızın görevlendirilir.
- Şüpheli
- Soruşturma evresinde, yani iddianame mahkemece kabul edilmeden önce, suç şüphesi altında bulunan kişi.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.