Yıllar önceki bir suç için hâlâ dava açılabilir mi?
Kanuna göre kamu davası, suçun cezasına göre sekiz yıl ile otuz yıl arasında değişen sürelerin geçmesiyle düşer; beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda bu süre sekiz yıldır. Zamanaşımı kesilirse süre, kanundaki sürenin en fazla yarısına kadar uzar.
Dava zamanaşımı, suçun kanundaki cezasının üst sınırına göre belirlenen ve dolmasıyla kamu davasının düştüğü süredir. Ceza zamanaşımı ise kesinleşmiş bir cezanın, kanundaki sürelerin geçmesiyle artık infaz edilmemesidir. Şüphelinin savcı huzurunda ifadesinin alınması, tutuklama kararı, iddianame ve mahkûmiyet kararı dava zamanaşımını keser.
Bilmeniz gerekenler
Dava zamanaşımı süreleri
Kamu davası; ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda otuz, müebbet hapis gerektiren suçlarda yirmi beş, yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis gerektiren suçlarda yirmi, beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis gerektiren suçlarda on beş, beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezası gerektiren suçlarda sekiz yıl geçmesiyle düşer. Süre belirlenirken suçun kanundaki cezasının üst sınırı esas alınır.
TCK m. 66
“a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda otuz yıl, b) Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmibeş yıl, c) Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıl,”
“d) Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl, e) Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl,”
Maddenin tamamı →TCK m. 66/4
“Yukarıdaki fıkralarda yer alan sürelerin belirlenmesinde suçun kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur”
Maddenin tamamı →Sürenin başlangıcı
Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden işlemeye başlar. Çocuklara karşı üstsoy veya üzerlerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda ise süre, çocuğun on sekiz yaşını bitirdiği günden başlar.
TCK m. 66/6
“Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği günden, teşebbüs halinde kalan suçlarda son hareketin yapıldığı günden”
“çocuklara karşı üstsoy veya bunlar üzerinde hüküm ve nüfuzu olan kimseler tarafından işlenen suçlarda çocuğun onsekiz yaşını bitirdiği günden itibaren işlemeye başlar”
Maddenin tamamı →Zamanaşımını kesen işlemler
Şüphelinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi, tutuklama kararı verilmesi, iddianame düzenlenmesi ve mahkûmiyet kararı verilmesi dava zamanaşımını keser. Kesilen zamanaşımı yeniden işlemeye başlar; ancak kesilme hâlinde süre, kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar.
TCK m. 67
“a) Şüpheli veya sanıklardan birinin savcı huzurunda ifadesinin alınması veya sorguya çekilmesi, b) Şüpheli veya sanıklardan biri hakkında tutuklama kararının verilmesi,”
“c) Suçla ilgili olarak iddianame düzenlenmesi, d) Sanıklardan bir kısmı hakkında da olsa, mahkûmiyet kararı verilmesi,”
Maddenin tamamı →TCK m. 67/3
“Dava zamanaşımı kesildiğinde, zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlar.”
Maddenin tamamı →TCK m. 67/4
“Kesilme halinde, zamanaşımı süresi ilgili suça ilişkin olarak Kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzar.”
Maddenin tamamı →Zamanaşımının durması
Soruşturma veya kovuşturmanın bir izin veya karara ya da başka bir mercide çözülmesi gereken bir meseleye bağlı olduğu hâllerde ve hakkında kaçak kararı verilmiş fail bakımından, bu durum sona erinceye kadar dava zamanaşımı durur. Uzlaştırma süreci boyunca da dava zamanaşımı işlemez.
TCK m. 67/1
“Soruşturma ve kovuşturma yapılmasının, izin veya karar alınması veya diğer bir mercide çözülmesi gereken bir meselenin sonucuna bağlı bulunduğu hallerde”
“kanun gereğince hakkında kaçak olduğu hususunda karar verilmiş olan suç faili hakkında bu karar kaldırılıncaya kadar dava zamanaşımı durur”
Maddenin tamamı →CMK m. 253/21
“uzlaştırmacının raporunu düzenleyerek uzlaştırma bürosuna verdiği tarihe kadar dava zamanaşımı ile kovuşturma koşulu olan dava süresi işlemez”
Maddenin tamamı →Ceza zamanaşımı
Kesinleşmiş cezalar; ağırlaştırılmış müebbet hapiste kırk, müebbet hapiste otuz, yirmi yıl ve daha fazla süreli hapiste yirmi dört, beş yıldan fazla hapiste yirmi, beş yıla kadar hapis ve adli para cezalarında on yıl geçmesiyle infaz edilmez. Ceza zamanaşımı hükmün kesinleştiği veya infazın kesintiye uğradığı günden işlemeye başlar. İnfaz için hükümlüye yapılan tebligat veya bu amaçla yakalanması ceza zamanaşımını keser.
TCK m. 68
“a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarında kırk yıl. b) Müebbet hapis cezalarında otuz yıl.”
“c) Yirmi yıl ve daha fazla süreli hapis cezalarında yirmidört yıl. d) Beş yıldan fazla hapis cezalarında yirmi yıl. e) Beş yıla kadar hapis ve adlî para cezalarında on yıl.”
Maddenin tamamı →TCK m. 68/5
“Ceza zamanaşımı, hükmün kesinleştiği veya infazın herhangi bir suretle kesintiye uğradığı günden itibaren işlemeye başlar ve kalan ceza miktarı esas alınarak süre hesaplanır”
Maddenin tamamı →TCK m. 71/1
“Mahkûmiyet hükmünün infazı için yetkili merci tarafından hükümlüye kanuna göre yapılan tebligat veya bu maksatla hükümlünün yakalanması ceza zamanaşımını keser”
Maddenin tamamı →Zamanaşımı kendiliğinden uygulanır
Dava ve ceza zamanaşımı kendiliğinden uygulanır; şüpheli, sanık veya hükümlü bundan vazgeçemez.
TCK m. 72/2
“Dava ve ceza zamanaşımı re'sen uygulanır ve bundan şüpheli, sanık ve hükümlü vazgeçemezler”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Fiili işlediği sırada on iki yaşını doldurmuş olup on beş yaşını doldurmamış olanlar hakkında bu sürelerin yarısının, on beş yaşını doldurmuş olup on sekiz yaşını doldurmamış olanlar hakkında ise üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer.
TCK m. 66/2
“Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer”
Maddenin tamamı →
Şikâyete bağlı suçlardaki altı aylık şikâyet süresi zamanaşımından ayrı bir süredir ve zamanaşımı süresini geçemez.
TCK m. 73/1
“yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz”
Maddenin tamamı →
TCK m. 73/2
“Zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla bu süre, şikayet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar”
Maddenin tamamı →
Dava zamanaşımı süresi belirlenirken, dosyadaki mevcut delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur.
TCK m. 66/3
“Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli halleri de göz önünde bulundurulur”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 12. Ceza Dairesi, 2024/2807 E., 2025/1283 K. · 10.02.2025Kararın tamamı →Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 2021/17011 E., 2025/7133 K. · 16.06.2025Kararın tamamı →Terimler
- Zamanaşımı
- Kanunda belirlenen sürenin geçmesiyle bir alacağın dava yoluyla istenebilme imkânının ortadan kalkması; bunun için borçlunun zamanaşımını ileri sürmesi gerekir. Ceza hukukunda ise sürenin dolmasıyla kamu davasının düşmesi ya da cezanın infaz edilememesidir.
- Zamanaşımı
- Kanunda belirlenen sürenin geçmesiyle bir alacağın dava yoluyla istenebilme imkânının ortadan kalkması; bunun için borçlunun zamanaşımını ileri sürmesi gerekir. Ceza hukukunda ise sürenin dolmasıyla kamu davasının düşmesi ya da cezanın infaz edilememesidir.
- Kamu davası
- Bir suç işlendiği şüphesiyle, devlet adına Cumhuriyet savcısının iddianame düzenleyerek açtığı ceza davası.
- İddianame
- Soruşturma sonunda toplanan deliller suçun işlendiği konusunda yeterli şüphe oluşturduğunda Cumhuriyet savcısının düzenleyip mahkemeye sunduğu ve kamu davasını açan belge.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.