Eşimden boşanmak istiyorum, hangi sebeplerle dava açabilirim?
Kanuna göre evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeniz beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmışsa boşanma davası açabilirsiniz. Zina ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebeplerinde ise dava hakkı, sebebi öğrenmenizden başlayarak altı ay geçmekle düşer.
Kanun boşanma sebeplerini tek tek sayar: zina, hayata kast ve pek kötü ya da onur kırıcı davranış, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı ve evlilik birliğinin temelinden sarsılması. Bazı sebeplerde dava açma hakkı belli sürelerde düşer ve affeden eşin dava hakkı yoktur. Boşanma davası açma hakkı olan eş, dilerse boşanma yerine ayrılık da isteyebilir.
Bilmeniz gerekenler
Dayanacağınız sebebi belirleyin
Kanun bazı özel boşanma sebeplerini ayrıca sayar: zina, hayata kast, pek kötü veya ağır derecede onur kırıcı davranış, küçük düşürücü suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme. Akıl hastalığında ise hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi gerekir.
TMK m. 161/1
“Eşlerden biri zina ederse, diğer eş boşanma davası açabilir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 162/1
“hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 163
“Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer”
Maddenin tamamı →TMK m. 165
“hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla”
Maddenin tamamı →Evlilik birliğinin temelinden sarsılması
Özel bir sebep yoksa, evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeniz beklenemeyecek derecede temelinden sarsıldığını ispatlamanız gerekir. Boşanma sebebi ispatlanırsa hâkim boşanmaya veya ayrılığa karar verir.
TMK m. 166/1
“Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa, eşlerden her biri boşanma davası açabilir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 170/1
“Boşanma sebebi ispatlanmış olursa, hâkim boşanmaya veya ayrılığa karar verir.”
Maddenin tamamı →Eşiniz boşanmaya razı değilse
Boşanma davası için diğer eşin rızası gerekmez. Ancak davayı açanın kusuru daha ağırsa davalı eş davaya itiraz edebilir. Bu itiraz hakkın kötüye kullanılması niteliğindeyse ve evliliğin devamında davalı ile çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa yine boşanmaya karar verilebilir.
TMK m. 166/1
“eşlerden her biri boşanma davası açabilir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 166/2
“davacının kusuru daha ağır ise, davalının açılan davaya itiraz hakkı vardır.”
“itiraz, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde ise ve evlilik birliğinin devamında davalı ve çocuklar bakımından korunmaya değer bir yarar kalmamışsa boşanmaya karar verilebilir.”
Maddenin tamamı →Terk sebebinde önce ihtar gerekir
Eşiniz evlilik yükümlülüklerini yerine getirmemek için sizi terk ettiyse veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmüyorsa, ayrılığın en az altı ay sürmüş olması ve hâkim ya da noter aracılığıyla yapılan ihtarın sonuçsuz kalması gerekir. İhtarda eşinize iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği bildirilir.
TMK m. 164/1
“ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim veya noter tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise; terk edilen eş, boşanma davası açabilir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 164/2
“terk eden eşe iki ay içinde ortak konuta dönmesi gerektiği”
Maddenin tamamı →Mahkemeyi ve talebinizi seçin
Davayı eşlerden birinin yerleşim yerinde veya davadan önce son altı aydır birlikte oturduğunuz yerde açabilirsiniz. Dilerseniz boşanma yerine ayrılık isteyebilirsiniz; ayrılığa bir yıldan üç yıla kadar bir süre için karar verilebilir.
TMK m. 168
“eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 167
“Boşanma davası açmaya hakkı olan eş, dilerse boşanma, dilerse ayrılık isteyebilir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 171
“Ayrılığa bir yıldan üç yıla kadar bir süre için karar verilebilir.”
Maddenin tamamı →Tazminat ve dava süresince önlemler
Boşanma yüzünden menfaatleri zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu eş, kusurlu eşten maddî tazminat isteyebilir. Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan eş, kusurlu eşten manevî tazminat isteyebilir. Dava açılınca hâkim, dava süresince barınma, geçim ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır.
TMK m. 174/1
“Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddî tazminat isteyebilir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 174/2
“Boşanmaya sebep olan olaylar yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevî tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.”
Maddenin tamamı →TMK m. 169
“özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re'sen alır.”
Maddenin tamamı →
Her adımın altındaki künyeye tıklayınca kanunun ilgili cümlesi açılır.
Süreler
Dikkat
Zina ile hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebeplerinde, eşini affeden tarafın bu sebebe dayanarak dava hakkı yoktur.
TMK m. 161/3
“Affeden tarafın dava hakkı yoktur.”
Maddenin tamamı →
TMK m. 162/3
“Affeden tarafın dava hakkı yoktur.”
Maddenin tamamı →
Bir boşanma davası reddedilir, ret kararının kesinleşmesinden başlayarak bir yıl geçer ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.
TMK m. 166/4
“davanın reddine karar verilmesi ve bu kararın kesinleştiği tarihten başlayarak bir yıl geçmesi hâlinde, her ne sebeple olursa olsun ortak hayat yeniden kurulamamışsa”
“eşlerden birinin istemi üzerine boşanmaya karar verilir.”
Maddenin tamamı →
Boşanma davasında tarafların ikrarları hâkimi bağlamaz; hâkim, davanın dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe bunları ispatlanmış saymaz.
TMK m. 184
“Tarafların bu konudaki her türlü ikrarları hâkimi bağlamaz.”
“Hâkim, boşanma veya ayrılık davasının dayandığı olguların varlığına vicdanen kanaat getirmedikçe, bunları ispatlanmış sayamaz.”
Maddenin tamamı →
İlgili kanun maddeleri
İlgili Yargıtay kararları
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2024/6830 E., 2025/2932 K. · 24.03.2025Kararın tamamı →Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2022/9089 E., 2022/9930 K. · 01.12.2022Kararın tamamı →Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2021/8035 E., 2022/228 K. · 19.01.2022Kararın tamamı →Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2020/1046 E., 2020/2130 K. · 12.03.2020Kararın tamamı →Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2019/552 E., 2019/3464 K. · 01.04.2019Kararın tamamı →Terimler
- İhtar
- Bir kişinin karşı tarafa, yükümlülüğünü yerine getirmesini isteyen ya da yerine getirmemenin sonucunu bildiren uyarısı. Mahkemenin taraflara yaptığı uyarılar için de kullanılır.
- Kusur
- Hukukun beklediği davranıştan bilerek ya da gereken özeni göstermeyerek ayrılma; özel hukukta kast ve ihmal, ceza hukukunda kast ve taksir biçimleri vardır. Tazminatın ve cezanın belirlenmesinde ağırlığı dikkate alınır.
- Manevi tazminat
- Kişilik haklarına yapılan saldırı sonucu duyulan acı, üzüntü ve elem karşılığında hükmedilen para. Amacı zararı ölçmek değil, zarar görene bir ölçüde tatmin sağlamaktır.
Benzer durumlar
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarıyla değerlendirilir. Mevzuat değişebilir; güncelliğini kontrol ediniz.